Ενημερώθηκε στις 12/11/2018

Κολποκοιλιακός αποκλεισμός (Αtrioventricular Βlock- AV block) ονομάζεται η μη διέλευση ηλεκτρικού ρεύματος από τους κόλπους προς τις κοιλίες είτε μερικές φορές (2ου βαθμού) είτε μόνιμα (3ου βαθμού).

Η καθυστέρηση στη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος ονομάζεται επίσης Κολποκοιλιακός αποκλεισμός, αλλά 1ου βαθμού.

Η καθυστέρηση ή η μη διέλευση συμβαίνει είτε στον κολποκοιλιακό κόμβο είτε στο δεμάτιο του His, κάτω από αυτόν.

Ο κολποκοιλιακός κόμβος (atrioventricular node- AVN) είναι ο “υποσταθμός” του ηλεκτρικού ρεύματος ανάμεσα στους κόλπους και τις κοιλίες.

Το ηλεκτρικό ρεύμα (εκπόλωση) αφού παραχθεί στον φλεβόκομβο και προκαλέσει τη σύσπαση των δυο κόλπων, φτάνει στον κολποκοιλιακό κόμβο.

Από εκεί συνεχίζει να κινείται μέσω ενός μικρού σε μήκος δεματίου νευρικών ινών που λέγεται δεμάτιο του His (αυτό στη συνέχεια χωρίζεται στο δεξιό και το αριστερό δεμάτιο του His), για να φτάσει τελικά στο μυοκάρδιο των δυο κοιλιών, μέσω των τελικών νευρικών ινών αγωγής ρεύματος που λέγονται ίνες του Purkinje.

Οι κολποκοιλιακοί αποκλεισμοί, με αυξανόμενη βαρύτητα, είναι 5 ειδών:

1) ο 1^ου βαθμού: Υπάρχει μόνο καθυστέρηση- επιβράδυνση στη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος.

Το διάστημα από την αρχή του κύματος Ρ ως την αρχή του κύματος QRS (διάστημα Ρ-Q)  είναι πάνω από 200 ms. (Στο ανωτέρω ΗΚΓφημα αναφέρεται σαν ΡR)

2) ο 2^ου βαθμού: ΜΕΡΙΚΕΣ φορές το ηλεκτρικό ρεύμα από τους κόλπους μπλοκάρεται και δεν φτάνει ποτέ στις κοιλίες.

2α) ο 2^ου βαθμού- Wenkebach ή Mobitz I: Υπάρχει προοδευτικά επιδεινούμενη επιβράδυνση στη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος προς τις κοιλίες, μέχρι να συμβεί ένα μπλοκάρισμα της διέλευσης του.

Αν υπάρχει 2:1 αποκλεισμός μπορεί να είναι είτε Wenkebach είτε Mobitz IΙ

2β) ο 2^ου βαθμού- Mobitz IΙ: Μερικές φορές μπλοκάρεται απότομα (χωρίς να προηγείται προοδευτική επιβράδυνση του όπως στο Wenkebach) για μια φορά το ηλεκτρικό ρεύμα και δεν φτάνει ποτέ στις κοιλίες.

2γ) ο 2^ου βαθμού- Υψηλού βαθμού ή high-grade (ή advanced): Μερικές μόνο φορές το ηλεκτρικό ρεύμα περνά από τους κόλπους στις κοιλίες, μετά από 2 τουλάχιστον συνεχόμενες φορές που μπλοκαρίστηκε. Αυτός είναι στην ουσία κάτι ανάμεσα στο Mobitz IΙ και στον 3ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό.

3) ο 3^ου βαθμού ή πλήρης κολποκοιλιακός αποκλεισμός: Υπάρχει  πλήρης μόνιμη διακοπή της  διέλευσης του ηλεκτρικού ρεύματος από τους κόλπους στις κοιλίες, οπότε για να διατηρηθεί η ζωή, γίνονται βηματοδότες μερικά κύτταρα κάτω από το σημείο της διακοπής της διέλευσης του ηλεκτρισμού (ρυθμός διαφυγής).

ΑΛΛΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΒΡΑΔΥΚΑΡΔΙΑΣ – ΠΑΥΣΕΩΝ

Οι κολποκοιλιακοί αποκλεισμοί 2^ου και 3^ου βαθμού είναι μια από τις αιτίες που προκαλούν βραδυκαρδία ή παύση.

Άλλες αιτίες που προκαλούν βραδυκαρδία ή παύση είναι η νόσος του φλεβοκόμβου και οι πολύ πρώιμες έκτακτες κολπικές συστολές (δεν μπορούν να εκπολώσουν τον κολποκοιλιακό κόμβο γιατί αυτός είναι σε ανερέθιστη περίοδο).

ΑΙΤΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΛΠΟΚΟΙΛΙΑΚΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ

Η συνηθέστερες παροδικές αιτίες του είναι ορισμένα φάρμακα π.χ. β-αναστολείς, Διλτιαζέμη, Βεραπαμίλη, Δακτυλίτιδα, Κλονιδίνη (για υπέρταση), fingolimod (για την πολλαπλή σκλήρυνση) και το έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Η συνηθέστερη μόνιμη αιτία είναι η ιδιοπαθής ίνωση- εκφύλιση των ειδικών κυττάρων που μεταφέρουν το ηλεκτρικό ρεύμα (εκπολώσεις- επαναπολώσεις) από τον κολποκοιλιακό κόμβο στο μυοκάρδιο των κοιλιών. Αυτή συμβαίνει κυρίως σε μεγάλη ηλικία (περίπου το 50% των περιπτώσεων).

Άλλες αιτίες που προκαλούν βλάβη στα ειδικά κύτταρα μεταφοράς ηλεκτρισμού είναι το Έμφραγμα και η Ισχαιμία (40%).

Το υπόλοιπο 10% προκαλείται:

Από λοιμώξεις στο μυοκάρδιο (μυοκαρδίτιδα) ή ενδοκάρδιο (κυρίως ιώσεις), από νόσους του συνδετικού ιστού (π.χ. Ερυθηματώδης Λύκος, σκληροδερμία,  ρευματοειδής αρθρίτιδα), από νόσους εναποθέσεων (π.χ. Αμυλοείδωση, Σαρκοείδωση, Αιμοχρωμάτωση, Καρκίνος), από Μεταβολικές αιτίες (π.χ. υποθυροειδισμός), από Υποξαιμία, Υπερκαλιαιμία, Υποκαλιαιμία, από Ιατρικές παρεμβάσεις (π.χ. μετά από διαδερμική προσθήκη αορτικής βαλβίδας- TAVI ή TAVR, από εγχείρηση αντικατάστασης αορτικής βαλβίδας SAVR), από κληρονομικές νευρο- μυϊκές παθήσεις, από τη νόσο Lyme (από το βακτήριο Borrelia μέσω τσιμπήματος από τσιμπούρι ) κλπ.

Άλλες αιτίες κολποκοιλιακού αποκλεισμού είναι ορισμένες οικογενείς μεταλλάξεις γονιδίων, όπως του γονιδίου SCN5A, που προσφέρει οδηγίες για την κατασκευή διαύλων Νατρίου.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5149683/

http://www.escardio.org/static_file/Escardio/Guidelines/publications/CPGuidelines-addenda-Cardiac-Pacing%202013.pdf

ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα συμπτώματα των επίμονων βαρειών βραδυκαρδιών από κολποκοιλιακό αποκλεισμό οφείλονται σε μείωση της διακινούμενης ποσότητας αίματος ανά ένα λεπτό και είναι η εύκολη εξάντληση, η μειωμένη ικανότητα άσκησης και η δύσπνοια, ιδίως στο βάδισμα. Μπορεί όμως να δημιουργηθεί συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια με έντονη δύσπνοια.

Επίσης μπορεί να υπάρχει θολή όραση, στηθαγχικός πόνος και  αίσθημα παλμών και επιπλέον λόγω μείωσης της τροφοδοσίας του εγκεφάλου με αίμα, σύγχυση, απάθεια, ευερεθιστότητα, μείωση αντίληψης, ίλιγγος κλπ..

Σε βαρειές παύσεις διαλείπουσες βραδυκαρδίες, λόγω ξαφνικής μείωσης της αιμάτωσης του εγκεφάλου, παρατηρείται ζάλη ή προσυγκοπή ή συγκοπή και επιπλέον υπάρχει ο κίνδυνος ξαφνικού θανάτου είτε λόγω πολλών δευτερολέπτων ασυστολίας (χωρίς σύσπαση) είτε λόγω κοιλιακής μαρμαρυγής.

Ο 1^ου ΒΑΘΜΟΥ ΚΟΛΠΟΚΟΙΛΙΑΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ:

Eίναι η καθυστέρηση (περισσότερο από τη φυσιολογική που είναι 120- 200 ms) στη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από τον κολποκοιλιακό κόμβο (σπάνια η καθυστέρηση συμβαίνει πιο κάτω, στο δεμάτιο του His).

Στο ΗΚΓφημα φαίνεται ότι το διάστημα από το κύμα Ρ ως την αρχή του κύματος QRS (διάστημα Ρ-Q) είναι πάνω από 200 χιλιοστά του δευτερολέπτου.

Το διάστημα Ρ-Q είναι το χρονικό διάστημα από την έναρξη της εκπόλωσης των μυικών ινών του κόλπου (κύμα Ρ) και τη διέλευση του «ηλεκτρικού ρεύματος» από τον κολποκοιλιακό κόμβο, το δεμάτιο του His και τις ίνες του Purkinje, ως την έναρξη της εκπόλωσης των μυοκαρδιακών ινών του μεσοκοιλιακού διαφράγματος (κύμα Q).

Το QRS είναι φυσιολογικό στον 1^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό. Αν συνυπάρχει με αποκλεισμό αριστερού ή δεξιού σκέλους του δεματίου του His, χρειάζεται συχνή παρακολούθηση.

Ο 1^ου βαθμού κολποκοιλιακός αποκλεισμός σπάνια προκαλεί συμπτώματα. Όμως ίσως προκληθεί συγκοπτικό επεισόδιο (από παροδικό υψηλού βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό) σε όσους, σπάνια, η καθυστέρηση συμβαίνει κάτω από τον κολποκοιλιακό κόμβο.

Αν το διάστημα Ρ-Q είναι μεγάλο, περισσότερο από 300 ms, η συστολή των κόλπων και η εκτόξευση του αίματος από αυτούς προς τις κοιλίες γίνεται αρκετά νωρίτερα και έτσι χάνεται ένα μέρος από την τελοδιαστολική αύξηση του όγκου των κοιλιών.

Γι’ αυτόν τον λόγο μειώνεται ελαφρώς το εκτοξευόμενο αίμα (όγκος παλμού) από τη δεξιά κοιλία προς τους πνεύμονες και από την αριστερή κοιλία προς το υπόλοιπο σώμα Αυτή η μείωση γίνεται αντιληπτή κυρίως στην άσκηση, με ευκολότερη κούραση.

Ο 1^ου βαθμού κολποκοιλιακός αποκλεισμός μπορεί να οφείλεται είτε σε εξωτερική αιτία (π.χ. από λήψη ορισμένων φαρμάκων ή από αυξημένη δράση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος) είτε σε εσωτερική αιτία των κυττάρων του κολποκοιλιακού κόμβου.

Αν κάποιος παρουσιάζει 1^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό, καλύτερα να αποφεύγονται ορισμένα φάρμακα (όπως οι β- αποκλειστές, οι ανταγωνιστές Ασβεστίου, η Αμιοδαρώνη, η Δακτυλίτιδα κλπ.).

Περίπου το 1% του πληθυσμού των νέων παρουσιάζει 1^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό, όμως όσο αυξάνεται η ηλικία τόσο αυξάνεται η συχνότητα του (5% στους άνω των 60 ετών).

Επίσης αυξημένη συχνότητα του παρατηρείται σε αθλητές (λόγω αυξημένης δράσης του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος).

Από τη μελέτη του Framingham (μικρή πόλη των Η.Π.Α. όπου οι κάτοικοι μελετούνται από το 1948) φάνηκε ότι όσοι έχουν 1^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό, παρουσιάζουν αυξημένο μελλοντικό κίνδυνο θανάτου κατά 40%, 2πλασιάζεται δε η πιθανότητα κολπικής μαρμαρυγής και 3πλασιάζεται η πιθανότητα τοποθέτησης μόνιμου βηματοδότη.

Αν σε κάποιον που έχει 1^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό παρουσιαστεί συγκοπτικό επεισόδιο (ή και το ανάποδο) θα είναι χρήσιμο να διενεργηθεί ηλεκτροφυσιολογική μελέτη.

Σε άνθρωπο που έχει 1^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό με ΡQ >300 ms και έχει συμπτώματα παρόμοια με του συνδρόμου του βηματοδότη (εξάντληση, δύσπνοια, πόνος στο θώρακα, βήχας, αίσθημα παλμών, σύγχυση, ζάλη, προσυγκοπή ή συγκοπή) σύμφωνα με τις Αμερικανικές και Ευρωπαϊκές οδηγίες, είναι χρήσιμη η τοποθέτηση μόνιμου βηματοδότη.

Όμως στην τελευταία περίπτωση, παρά τις οδηγίες, ίσως είναι καλύτερα να διενεργηθεί πρώτα ηλεκτροφυσιολογική μελέτη και αναλόγως των ευρημάτων (παράταση HV >100 ms), ίσως γίνει τοποθέτηση μόνιμου βηματοδότη (χωρίς να ληφθούν υπ’ όψιν μόνο τα συμπτώματα).

 Ο 2^ου ΒΑΘΜΟΥ ΚΟΛΠΟΚΟΙΛΙΑΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ:

Δημιουργείται όταν ΜΕΡΙΚΕΣ φορές το ηλεκτρικό ρεύμα από τους κόλπους δεν φτάνει ποτέ στις κοιλίες.

Έτσι στο ΗΚΓφημα μερικές φορές το κύμα Ρ, της εκπόλωσης των κόλπων δεν ακολουθείται από το κύμα QRS, της εκπόλωσης των κοιλιών, οπότε πάντα τα Ρ είναι περισσότερα από τα QRS.

Η διάγνωση των μορφών του 2^ου βαθμού κολποκοιλιακού αποκλεισμού βασίζεται σε ΗΚΓφικά κριτήρια και όχι στο σημείο που γίνεται η διακοπή της διέλευσης του ηλεκτρισμού.

Αυτός είναι 3 διαβαθμίσεων: το Mobitz I (ή Wenkebach), το Mobitz IΙ και το υψηλού βαθμού ή high-grade (advanced) AV block.

Α) Η συχνότερη μορφή του είναι το Mobitz I (ή Wenkebach) όπου κάθε τόσο δεν υπάρχει (χάνεται) το QRS μετά από το Ρ.

Σ’ αυτό υπάρχει σταδιακή επιμήκυνση του διαστήματος Ρ-Q (λόγω προοδευτικά επιδεινούμενης επιβράδυνσης στη διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος), πριν να μπλοκαριστεί (αποκλειστεί) τελείως η διέλευση του ρεύματος προς τις κοιλίες, οπότε το τελευταίο Ρ δεν ακολουθείται από QRS.

Στη συνέχεια η διαδικασία της σταδιακής επιμήκυνσης του διαστήματος Ρ-Q και τελικά του αποκλεισμού της διέλευσης μιας ηλεκτρικής εκκένωσης, επαναλαμβάνεται διαδοχικά, με το πρώτο  Ρ-Q μετά τον αποκλεισμό να είναι βραχύ.   

(το διάστημα Ρ-Q δείχνει τον χρόνο από το ξεκίνημα της εκπόλωσης των κόλπων ως το ξεκίνημα της εκπόλωσης των κοιλιών).

Το διάστημα R-R που περιλαμβάνει το μοναχικό Ρ (που δεν ακολουθείται από QRS) είναι λιγότερο από το διπλάσιο του επόμενου διαστήματος R-R.

(το διάστημα R-R είναι το διάστημα ανάμεσα σε 2 εκπολώσεις του μυοκαρδίου των κοιλιών, δηλαδή ανάμεσα σε 2 συσπάσεις των κοιλιών)

Το μπλοκάρισμα στη διέλευση του ρεύματος συμβαίνει κατά 75% στον κολποκοιλιακό κόμβο (AVN) και κατά 25% κάτω από αυτόν, στο δεμάτιο του His.

Αν το μπλοκάρισμα συμβαίνει στον κολποκοιλιακό κόμβο πιθανότατα οφείλεται σε έντονη δράση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος ή σε πολύ καλή φυσική κατάσταση του ανθρώπου.

Μόνιμος βηματοδότης θα χρειαστεί:

i) αν υπάρχουν συμπτώματα, (όπως δύσπνοια, συγκοπή κλπ.). Η ένδειξη είναι αμφιλεγόμενη αν δεν υπάρχει επίσημο συγκοπτικό επεισόδιο.

ii) σε ασυμπτωματικό που στην ηλεκτροφυσιολογική μελέτη φαίνεται ότι η διακοπή προέρχεται από το δεμάτιο του His, κάτω από τον κολποκοιλιακό κόμβο (σπάνια περίπτωση). (Ηλεκτροφυσιολογική μελέτη θα χρειαστεί ιδίως αν το QRS είναι ευρύ).

Β) Η επόμενη μορφή του 2^ου βαθμού κολποκοιλιακού αποκλεισμού, που είναι και βαρύτερη, λέγεται Mobitz IΙ. Και σε αυτό κάθε τόσο δεν παρατηρείται QRS μετά από Ρ.

Σ’ αυτό όμως, τα διαστήματα Ρ-Q είναι ίδια πριν την εμφάνιση του αποκλεισμού, δηλαδή του Ρ που δεν ακολουθείται από QRS. Το διάστημα R-R που περιλαμβάνει το μοναχικό Ρ είναι ακριβώς ίσο με 2 διαστήματα R-R.

Το Mobitz IΙ είναι πάντα παθολογικό (εκτός και αν προέρχεται από αναστρέψιμη αιτία) και το μπλοκάρισμα του QRS συμβαίνει πάντα κάτω από τον κολποκοιλιακό κόμβο.

Αν αυτό δεν οφείλεται σε αναστρέψιμη αιτία, χρειάζεται τοποθέτηση μόνιμου βηματοδότη (ακόμη και αν δεν προκαλεί συμπτώματα).

Το Mobitz IΙ συχνά χειροτερεύει και προχωρεί ξαφνικά και απροειδοποίητα είτε σε υψηλού βαθμού 2^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό είτε σε πλήρη κολποκοιλιακό (3^ου βαθμού) αποκλεισμό.

Στο Mobitz IΙ (σε άνθρωπο που δεν κοιμάται) ακόμη και αν είναι ασυμπτωματικός με στενά QRS, τοποθετείται βηματοδότης.

Σε όσους έχουν Κλάσμα εξωθήσεως 36-50% αν αναμένεται βηματοδότηση >40% του χρόνου, προτιμάται CRT ή βηματοδότηση του δεματίου του His. Αν αναμένεται βηματοδότηση <40% μπορεί να γίνει βηματοδότηση της δεξιάς κοιλίας.

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/CIR.0000000000000627

2:1 κολποκοιλιακός αποκλεισμός

Αν στο ηλεκτροκαρδιογράφημα εμφανίζεται εναλλάξ μια φυσιολογική δίοδος του ηλεκτρικού ρεύματος από τους κόλπους στις κοιλίες (δηλαδή ένα Ρ που ακολουθείται από ένα QRS), με μια  μπλοκαρισμένη δίοδο του (δηλαδή ένα Ρ χωρίς QRS), η κατάσταση ονομάζεται 2:1 κολποκοιλιακός αποκλεισμός και μπορεί να είναι είτε Mobitz I είτε Mobitz IΙ.

Βελτίωση του 2:1 κολποκοιλιακού αποκλεισμού στην άσκηση πιθανώς σημαίνει Mobitz I (Wenkebach).

Για διευκρίνιση αν ο 2:1 κολποκοιλιακός αποκλεισμός είναι Wenkebach ή Mobitz IΙ χρειάζεται να γίνει Ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος.

Γ) Τρίτη μορφή του είναι το υψηλού βαθμού ή high–grade (advanced) AV block όπου μερικές μόνο φορές το ηλεκτρικό ρεύμα περνά από τους κόλπους στις κοιλίες (υπάρχουν τουλάχιστον πάνω από 2 συνεχόμενα Ρ που δεν ακολουθούνται από QRS).

(Σε αντίθεση με τον 3^ου βαθμού κολποκοιλιακό αποκλεισμό, που δεν διέρχεται ποτέ ο ηλεκτρισμός προς τις κοιλίες).

Υψηλού βαθμού AV block με 3:1 αγωγή (3Ρ προς 1 QRS)

Υψηλού βαθμού AV block με 4:1 αγωγή

Στον υψηλού βαθμού- high-grade (advanced) 2^ου βαθμού AV block, σε άνθρωπο που δεν κοιμάται, τοποθετείται βηματοδότης.

Σε όσους έχουν Κλάσμα εξωθήσεως 36-50% αν αναμένεται βηματοδότηση >40% του χρόνου, προτιμάται CRT ή βηματοδότηση του δεματίου του His. Αν αναμένεται βηματοδότηση <40% μπορεί να γίνει βηματοδότηση της δεξιάς κοιλίας.

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/CIR.0000000000000627

Ο 3^ου ΒΑΘΜΟΥ ΚΟΛΠΟΚΟΙΛΙΑΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ (ή ΠΛΗΡΗΣ ΚΟΛΠΟΚΟΙΛΙΑΚΟΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ) είναι η πλήρης διακοπή της  διέλευση του ηλεκτρικού ρεύματος από τους κόλπους στο μυοκάρδιο των κοιλιών.

Η διακοπή μπορεί να είναι στον κολποκοιλιακό κόμβο (20%) ή πιο κάτω από αυτόν (80%).

Τότε για να διατηρηθεί η ζωή, αναλαμβάνουν να γίνουν βηματοδότες (ρυθμός διαφυγής) κύτταρα κάτω από το σημείο της διακοπής της διέλευσης του ηλεκτρισμού, οπότε υπάρχει βαρειά βραδυκαρδία με λιγότερους από 45 παλμούς /λεπτό.

Έτσι έχουμε την ταυτόχρονη και τελείως ανεξάρτητη μεταξύ τους, λειτουργία 2 βηματοδοτικών κέντρων στην καρδιά. Τον φλεβόκομβο από τη μια και το κέντρο στις κοιλίες από την άλλη (κύτταρα από το δεμάτιο του His ως τις ίνες του Purkinje) με τους πολύ λιγότερους παλμούς.

Τα κύματα Ρ έχουν τον φυσιολογικό ρυθμό της φλεβοκομβικής εκπόλωσης και τα κύματα QRS έχουν το δικό τους διαφορετικό και βραδύτερο ρυθμό της εκπόλωσης των κυττάρων που αναλαμβάνουν τη βηματοδότηση για να διατηρηθεί η ζωή.

Όσο περιφερικότερα είναι τα κύτταρα που αναλαμβάνουν τη βηματοδότηση τόσο λιγότεροι οι παλμοί ανά λεπτό που βηματοδοτούν.

Η σύσπαση των κόλπων και η σύσπαση των κοιλιών (όπως φαίνεται από τα κύματα Ρ και τα κύματα QRS) δεν σχετίζονται καθόλου μεταξύ τους (κολποκοιλιακός διαχωρισμός).

Έτσι μερικές φορές συμβαίνει να συσπούνται ταυτόχρονα οι δύο κόλποι με τις δυο κοιλίες, οπότε δεν φτάνει που υπάρχει βραδυκαρδία αλλά επιπλέον εκτοξεύεται και λιγότερο αίμα σε κάθε σύσπαση των κοιλιών (αυτές “χάνουν” την τελική διάταση τους από το αίμα που θα εισέρεε σ’ αυτές από τους κόλπους).

Τα συμπτώματα κυμαίνονται από ελάχιστα (αν ο ρυθμός διαφυγής είναι πάνω από τον διαχωρισμό του δεματίου του His, οπότε έχει στενά QRS) μέχρι και έντονα π.χ. συγκοπή, σύγχυση, δύσπνοια πόνος στο στήθος ακόμη και αιφνίδιος θάνατος (αν ο ρυθμός διαφυγής είναι κάτω από το δεμάτιο του His- παρατεταμένα QRS).

Ο πρωτοεμφανιζόμενος 3^ου βαθμού κολποκοιλιακός αποκλεισμός,  σε άνθρωπο που δεν κοιμάται, θεωρείται επείγον ιατρικό πρόβλημα.

Πρώτη μέριμνα είναι να δούμε αν αυτός οφείλεται σε κάποια αναστρέψιμη αιτία όπως λοίμωξη ή κάποιο φάρμακο.

Αλλιώς θα τοποθετηθεί μόνιμος τεχνητός βηματοδότης (ή ICD αν το κλάσμα εξωθήσεως είναι <35%).

Σε όσους έχουν Κλάσμα εξωθήσεως 36-50% αν αναμένεται βηματοδότηση >40% του χρόνου, προτιμάται CRT ή βηματοδότηση του δεματίου του His. Αν αναμένεται βηματοδότηση <40% μπορεί να γίνει βηματοδότηση της δεξιάς κοιλίας.

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/CIR.0000000000000627

Μέχρι να τοποθετηθεί ο μόνιμος βηματοδότης, χρησιμοποιείται προσωρινός εξωτερικός βηματοδότης.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

# Κολποκοιλιακός αποκλεισμός (Αtrioventricular Βlock- AV block) ονομάζεται η καθυστέρηση (1^ου βαθμού AV block) στη διέλευση ή η μη διέλευση ηλεκτρικού ρεύματος, μερικές φορές (2^ου βαθμού AV block) ή και μόνιμα (3^ου βαθμού AV block) που συμβαίνει στο ηλεκτρικό σύστημα της καρδιάς, στον κολποκοιλιακό κόμβο ή το δεμάτιο του His.

# Όταν ο Κολποκοιλιακός αποκλεισμός γίνεται στον κολποκοιλιακό κόμβο συνήθως είναι καλής πρόγνωσης, σε αντίθεση με τον αποκλεισμό που συμβαίνει κάτω από αυτόν, στο δεμάτιο του His.

 # Αν ο Κολποκοιλιακός αποκλεισμός δεν οφείλεται σε κάποια αναστρέψιμη αιτία όπως λοίμωξη ή κάποιο φάρμακο, τοποθετείται μόνιμος τεχνητός βηματοδότης είτε αν υπάρχουν συμπτώματα (π.χ. συγκοπή, δύσπνοια) είτε αν o αποκλεισμός συμβαίνει κάτω από τον κολποκοιλιακό κόμβο.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• http://circ.ahajournals.org/content/126/14/1784
• http://www.escardio.org/static_file/Escardio/Guidelines/publications/CPGuidelines-addenda-Cardiac-Pacing%202013.pdf
• https://academic.oup.com/eurheartj/article/34/29/2281/401445/2013-ESC-Guidelines-on-cardiac-pacing-and-cardiac
• http://www.onlinejacc.org/content/69/2/189?download=true
• http://www.acc.org/latest-in-cardiology/articles/2017/03/27/15/15/advances-in-cardiac-implantable-electronic-devices-2016
• http://www.acc.org/latest-in-cardiology/ten-points-to-remember/2017/01/12/15/38/advances-and-future-directions-in-cardiac-pacemakers
• http://www.onlinejacc.org/content/69/2/211?_ga=1.125091459.863746538.1421564178
• http://www.medscape.com/viewarticle/874760
•