Άλλο νεώτερο άρθρο αναφέρεται στις Παρενέργειες και Αλληλεπιδράσεις των Στατινών.

Οι Στατίνες είναι τα κατεξοχήν φάρμακα για τη μείωση των εμφραγμάτων και των ισχαιμικών εγκεφαλικών.

Δρουν μειώνοντας την LDL χοληστερίνη του αίματος μέσω απενεργοποίησης του ενζύμου του ήπατος HMG-CoA reductase. Έτσι εμποδίζεται η παραγωγή LDL Χοληστερίνης από το ήπαρ και η δημιουργία αθηρωμάτωσης στις αρτηρίες από αυτήν.

Οι Στατίνες είναι από τα πιο σπουδαία φάρμακα της ιατρικής, όμως όπως όλα τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν και παρενέργειες, μεταξύ των άλλων και αύξηση στο αίμα των ηπατικών ενζύμων π.χ. των Τρανσαμινασών (SGPT, SGOT) και της γGT (αυξάνεται σε βλάβη  ιδίως των χοληφόρων)

Η SGPT (ή ALT) είναι η πιο αξιόπιστη Τρανσαμινάση που είναι ειδική για τα ηπατικά κύτταρα. Αυτή αυξάνεται στο αίμα αν η μεμβράνη του ηπατικού κυττάρου παρουσιάζει αυξημένη διαπερατότητα ή νέκρωση.

Οι Φυσιολογικές τιμές της SGPT (ALT) είναι: Για Άνδρες: περίπου <45 IU/L, για Γυναίκες: περίπου <35 IU/L.

# Μετά την έναρξη της Στατίνης (συνήθως στο πρώτο 4μηνο) παρουσιάζεται αύξηση της SGPΤ, κάτω όμως από το 3πλάσιο της ανώτερης τιμής της (κάτω από 120 U/L περίπου για τους άντρες, κάτω από 100 U/L περίπου για τις γυναίκες) σε λιγότερο από το 3% των ανθρώπων.

Αυτή η μικρή αύξηση της SGPT από τη χορήγηση Στατίνης ΔΕΝ σημαίνει βλάβη των ηπατικών κυττάρων, γιατί δεν συνυπάρχουν ιστοπαθολογικές αλλοιώσεις στο ήπαρ, ούτε και αύξηση άλλων δεικτών ηπατικής βλάβης.

Η αύξηση της SGPT (<120 U/L για τους άντρες, <100 U/L για τις γυναίκες) είναι συνήθως παροδική στο 70% των περιπτώσεων, χωρίς να διακοπεί η Στατίνη.  Πιθανώς αυτή η αύξηση οφείλεται σε αυξημένη διαπερατότητα της μεμβράνης του ηπατοκυττάρου από αλλαγή της σύνθεσης των λιπιδίων της και επακόλουθη διαρροή ηπατικών ενζύμων στο αίμα.

Στην περίπτωση που επιμένει η αύξηση της SGPT και αν δεν υπάρχει ταυτόχρονα αύξηση της ολικής χολερυθρίνης, ούτε και της γGT, ίσως θα μειώσουμε τη δόση της Στατίνης στο ½ ή θα χορηγήσουμε άλλη ηπιότερη Στατίνη και θα ξανα-ελέγξουμε σε μερικές μέρες.

# Λιγότερο από το 1% των ανθρώπων που λαμβάνουν Στατίνη εμφανίζουν αύξηση της SGPT που φτάνει το 3πλάσιο ως 5πλάσιο (>120 U/L για τους άντρες, >100 U/L για τις γυναίκες), οπότε πρέπει να διακόψουμε τη Στατίνη.

# Ιδιοσυγκρασιακή βλάβη του ήπατος από το φάρμακο (Idiosyncratic drug-induced liver injury – DILI) συμβαίνει σε 1/80.000 ως 1/500.000 ανά έτος σύμφωνα με διάφορες μελέτες και τότε εννοείται ότι  διακόπτουμε τη Στατίνη.

Αυτή διαγιγνώσκεται αν: i) Η SGPT ξεπεράσει το 5πλάσιο (συνήθως > 200 U/L) ή ii) αν με την αύξηση της SGPT στο 3πλάσιο ως 5πλάσιο (συνήθως 120-200 U/L), αυξηθεί ταυτόχρονα η ολική χολερυθρίνη >2πλάσιο (>2.5 mg/dL) ή η γGT >2πλάσιο (>100 U/L).

# Οξεία ηπατική ανεπάρκεια από Στατίνη είναι σπάνια και εμφανίζεται περίπου σε 1/120.000 ανθρώπους/έτος.

 # Γενικά οι θάνατοι από ηπατική βλάβη είναι λιγότεροι σε ανθρώπους που λαμβάνουν Στατίνη, συγκριτικά με τους ανθρώπους που δεν λαμβάνουν Στατίνη.

[Υπ’ όψιν ότι το αντιβιοτικό Αμοξυκιλλίνη+ Κλαβουναλικό οξύ (π.χ. Augmentin) είναι το συχνότερο φάρμακο που μπορεί να προκαλέσει ηπατική βλάβη, περίπου 1/2.500 συνταγές.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας των Η.Π.Α. (ΝΙΗ) έχει μια ιστοσελίδα στο διαδίκτυο όπου μπορεί να δει κάποιος την βλάβη των φαρμάκων στο ήπαρ: https://livertox.nlm.nih.gov/ ]

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4766774/

ΘΑ ΧΟΡΗΓΗΣΟΥΜΕ ΣΤΑΤΙΝΗ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΜΕ ΗΠΑΤΙΚΗ ΠΑΘΗΣΗ ?

# Σε οξεία ηπατική βλάβη (π.χ. ιογενή ή αλκοολική) απαγορεύεται η χορήγηση Στατίνης.

# Σε ανθρώπους που έχουν οπωσδήποτε ανάγκη τη Στατίνη και έχουν αντιρροπούμενη κίρρωση μπορεί να χορηγηθεί με συχνή παρακολούθηση.

# Σε ανθρώπους με μη αλκοολική λιπώδη διήθηση του ήπατος (non-alcoholic fatty liver disease – NAFLD) ή με μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (nonalcoholic steatohepatitis – NASH) οι Στατίνες ίσως και να προσφέρουν όφελος.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29431526

https://academic.oup.com/eurheartj/article/39/27/2526/4987130

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/CIR.0000000000000624

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2848423/