Ενημερώθηκε στις 20/6/2024

Η Ασπιρίνη πέρα από πολύ καλό Αντιφλεγμονώδες φάρμακο, είναι επιπλέον και Αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο που μειώνει τη δημιουργία θρόμβων.

Αυτή η δράση της χρησιμοποιείται στη Σταθερή Στεφανιαία Νόσο, σε Οξύ Στεφανιαίο Σύνδρομο, σε τοποθέτηση Stent, μετά από Εγχείρηση Bypass, μετά από Ισχαιμικό Εγκεφαλικό επεισόδιο, σε Αποφρακτική αρτηριοπάθεια των κάτω άκρων (δευτερογενής πρόληψη) κλπ..

Όμως η προληπτική αποτελεσματικότητα της Ασπιρίνης (πρωτογενής πρόληψη) για να μην συμβεί  για πρώτη φορά έμφραγμα ή θρομβωτικό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ακόμη διερευνάται.

Εννοείται ότι ασπιρίνη χορηγείται οπωσδήποτε μετά από έμφραγμα ή θρομβωτικό εγκεφαλικό (δευτερογενής πρόληψη).

Η ασπιρίνη δρα ωφέλιμα, εμποδίζοντας την συσσώρευση των αιμοπεταλίων και συνεπώς την δημιουργία θρόμβων. Το έμφραγμα γίνεται λόγω πλήρους διακοπής της ροής του αίματος που δημιουργείται από θρόμβωση πάνω σε αθηρωματική πλάκα.

Όμως όταν χορηγούμε Ασπιρίνη, λόγω του ότι εμποδίζεται η  δημιουργία θρόμβων, μπορεί να συμβεί σαν παρενέργεια αιμορραγία είτε από το στομάχι είτε στον εγκέφαλο.

Γι’ αυτό πρέπει να ξέρουμε σε ποιους το όφελος από τη χορήγηση της είναι μεγαλύτερο από τον κίνδυνο αιμορραγίας από αυτήν.

Σήμερα ισχύουν τα εξής για ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΠΡΟΛΗΨΗ:

Η Ασπιρίνη (75-100 mg) μπορεί να χορηγηθεί για πρωτογενή πρόληψη σε επιλεγμένους ανθρώπους που έχουν πάνω από 10%* κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων στη 10ετία και είναι μεταξύ 40 και 60 ως 70 ετών, εφ’ όσον δεν έχουν αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας**.

>> Σε όσους είναι Υπέρβαροι ή έχουν Σ. Διαβήτη, πιθανώς χρειάζεται χορήγηση μεγαλύτερης δόσης Ασπιρίνης για πρωτογενή πρόληψη.

Επιπλέον φαίνεται ότι επιπλέον των παραγόντων κινδύνου που επηρεάζουν τον 10ετή κίνδυνο πρέπει να μετράται και η συγκολλητική ικανότητα των αιμοπεταλίων του κάθε ανθρώπου.

Αυτό γίνεται με κυρίως με μελέτη συσσώρευσης αιμοπεταλίων με φωτόμετρο (Light transmission aggregometry ή LTA) και με έλεγχο του mRNA των αιμοπεταλίων του κάθε ανθρώπου.

>> Υπ’ όψιν ότι σε όσους ήδη λαμβάνουν Ασπιρίνη, αυτή ΔΕΝ σταματά να χορηγείται, εκτός και αν είναι αυξημένος ο κίνδυνος τους για αιμορραγία.

[*Ο Κίνδυνος καρδιαγγειακών επεισοδίων στη 10ετία υπολογίζεται με τον Υπολογιστή κινδύνου ASCVD Risk Calculator των AHA/ACC ή τον Υπολογιστή κινδύνου   του ACC: https://tools.acc.org/ASCVD-Risk-Estimator-Plus/#!/calculate/estimate/

>> Επιπλέον των κλασικών παραγόντων κινδύνου υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που ενισχύουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων (Risk-Enhancing Factors).

# Οικογενειακό ιστορικό πρόωρου εμφράγματος ή εγκεφαλικού σε πρώτου βαθμού συγγενή  άντρας <55 ετών, γυναίκα <65 ετών)

# LDL >160 mg/dL (ή Μη HDL >190) ή apoB ≥130 mg/dL

# Lp(a) >50 mg/dL

# Μεταβολικό σύνδρομο [Κεντρική – Σπλαχνική Παχυσαρκία (με διάμετρο μέσης για τους άντρες > 94 cm και για τις γυναίκες > 80 cm) ή Δείκτης Μάζας Σώματος > 30 ΚΑΙ δυο από τα επόμενα: Αρτηριακή Υπέρταση, αυξημένα Τριγλυκερίδια, μειωμένη HDL, Προδιαβήτης ή Διαβήτης]

# Χρόνια Νεφρική νόσος (με eGFR <60 mL/min)

# Χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις όπως Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, Ερυθηματώδης Λύκος, Ψωρίαση, ίωση HIV/AIDS

# Προεκλαμψία, Εμμηνόπαυση πριν τα 40

# Δυσχέρεια Στύσης

# Τριγλυκερίδια > 175 mg/dL, χωρίς να είναι νηστικός

# Αύξηση της hs CRP ≥2 mg/L

# δείκτης ΑΒΙ < 0.9

# Χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις όπως η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, ο Ερυθηματώδης Λύκος, το AIDS κλπ.

# Εμμηνόπαυση πριν την ηλικία των 40 ετών.

# Ιστορικό Προεκλαμψίας.

# Παρ’ όλο που στην προηγούμενη λίστα δεν υπάρχει η παχυσαρκία, η υγιεινή διατροφή και η καθιστική ζωή, αυτές θεωρούνται καταστάσεις που πρέπει να διορθωθούν επειγόντως. Επίσης πρέπει να αυξηθεί επειγόντως η κοινωνικότητα, η αισιοδοξία και το γέλιο στη ζωή. Επιπλέον αναδύονται και άλλοι παράγοντες κινδύνου.

# Ένας νέος παράγοντας κινδύνου, άγνωστος μέχρι τώρα στην Ιατρική είναι η μετάλλαξη (επίκτητη που δεν μεταφέρεται στους απογόνους) στο DNA αιμοποιητικού αρχέγονου βλαστοκυττάρου του μυελού των οστών.

Αυτή ονομάζεται CHIP ή Clonal Haematopoiesis και παρουσιάζεται περίπου στο 15% όσων είναι πάνω από 65 χρονών. Όσοι παρουσιάζουν CHIP έχουν 2πλάσια πιθανότητα για Έμφραγμα και Εγκεφαλικό.

#### Επιπλέον το score Ασβεστίου των Στεφανιαίων Αρτηριών (CAC) πάνω από 0 και ιδίως > 100 ενισχύουν την πιθανότητα ύπαρξης Στεφανιαίας Νόσου.

** Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας: Ιστορικό αιμορραγίας από το γαστρεντερικό σύστημα ή από αλλού, Έλκος Στομάχου, Άνθρωπος πάνω από 70 ετών, Άνθρωπος με κίνδυνο πτώσεων, Θρομβοκυτοπενία (Μειωμένα Αιμοπετάλια κάτω από 100.000/uL), Χρόνια Νεφρική Νόσος, Ταυτόχρονη χορήγηση άλλων φαρμάκων όπως Αντιφλεγμονωδών, Αντιπηκτικών, άλλων Αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων, Κορτιζονούχων σκευασμάτων, Αντικαταθλιπτικών SSRI  κλπ.]

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/ATVBAHA.122.318020

https://static.heart.org/riskcalc/app/index.html#!/baseline-risk

https://www.cardiologymedjournal.com/articles/jccm-aid1172.php

*Το 2014   η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία (AHA) μαζί με την Αμερικανική Εταιρία Εγκεφαλικών (ASA), εξέδωσαν οδηγίες όπου μεταξύ των άλλων, συνιστούν την καθημερινή χορήγηση Ασπιρίνης και Στατίνης για την πρόληψη θρομβωτικού εγκεφαλικού επεισοδίου και σε ασυμπτωματικούς (επιπλέον των συμπτωματικών) με στένωση των καρωτίδων. Η οδηγία αυτή είναι τύπου I (το όφελος είναι πολύ μεγαλύτερο από τον κίνδυνο).

 http://stroke.ahajournals.org/content/45/12/3754.full