Όταν εισβάλει ένας ιός, όπως ο SARS-CoV-2 (που προκαλεί την COVID-19) στα κύτταρα του σώματος, ξεκινούν να ενεργοποιούνται μηχανισμοί άμυνας από το ανοσοποιητικό σύστημα, για την εξόντωση του.

Όταν ένας ιός εισέλθει σε ένα κύτταρο το εξαναγκάζει, χρησιμοποιώντας τα υλικά του, να κατασκευάσει χιλιάδες αντίγραφα του, τα οποία στη συνέχεια μολύνουν άλλα κύτταρα.

(Δες το άρθρο: Η άμυνα απέναντι στους ιούς)

>> Η άμυνα απέναντι στους ιούς ξεκινά αρχικά από το εγγενές ανοσοποιητικό σύστημα με τις Ιντερφερόνες,  το σύστημα του συμπληρώματος και επιπλέον από τα φυσικά φονικά κύτταρα (NK cells) και τα Δενδριτικά κύτταρα.

[Οι Ιντερφερόνες (IFN) είναι είδος κυτταροκινών που σταματούν, με μη εξειδικευμένο τρόπο, τον πολλαπλασιασμό των ιών.]

>>> Στη συνέχεια, μετά από μερικές μέρες, αρχίζει να δρα το επίκτητο ανοσοποιητικό σύστημα με τα Τ λεμφοκύτταρα και τα Β λεμφοκύτταρα.

## Ο ιός SARS-CoV-2 καταφέρνει να μειώσει την παραγωγής κυρίως της Ιντερφερόνης Ιβ (IFN Ιβ), αλλά και της Ιντερφερόνης Ια και της IFN ΙΙΙ (IFN λ), οπότε καταφέρνει να αντιγράφεται- πολλαπλασιάζεται ανεξέλεγκτα.

[Ο SARS-CoV-2 το καταφέρνει αυτό κυρίως μέσω της βοηθητικής πρωτεΐνης του Orf6, που αυξάνει τη δράση της RNA πολυμεράσης, οπότε αυξάνεται ο πολλαπλασιασμός του ιού.]

Αυτή η μείωση των Ινερφερονών προκαλεί καταστροφή των κυττάρων μας από τον ιό, και αναγκάζει το εγγενές ανοσοποιητικό σύστημα να δράσει ισχυρότερα για να επιβιώσουν τα κύτταρα μας και για να απορροφηθούν τα νεκρά κύτταρα.

Η αυξημένη δράση προκαλεί τελικά μια μεγάλη συσσώρευση κυττάρων της εγγενούς ανοσίας (όπως μονοκυττάρων,  μακροφάγων και δενδριτικών κυττάρων) και έκλυση μεγάλων ποσοτήτων κυτταροκινών (όπως η  Ιντερλευκίνη 6, η C αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) (> 10 mg/dL), η Ιντερλευκίνη Ιβ και 18, ο TNFα κλπ.).

[Η μεγάλη αύξηση των κυτταροκινών διεγείρει κυρίως τα ηπατοκύτταρα και τα μακροφάγα να εκκρίνουν φερριτίνη στο αίμα, οπότε η τιμή της στο αίμα είναι > 600 ng/ml.

H Ιντερλευκίνη 6  (IL-6) ξεπερνά τα 40 pg/mL στους βαρειά ασθενείς από Covid 19, οπότε έχουμε το φάρμακο Tocilizumab (TCZ) που σταματά την υπέρμετρη δράση της. Επίσης για την υπέρμετρη δράση της Ιντερλευκίνης 1β έχουμε το φάρμακο Canakinumab]

Η μεγάλη συσσώρευση κυττάρων της εγγενούς ανοσίας και η έκλυση μεγάλων ποσοτήτων κυτταροκινών δημιουργούν υπέρμετρη φλεγμονή και το σύνδρομο καταιγιστικής απελευθέρωσης (cytokine storm syndrome ή CRS).

 Έτσι προκαλείται και από αυτά (πέρα από τον ιό) ο θάνατος των κυττάρων του πνεύμονα (από συνεχιζόμενη φλεγμονή – βλάβη στους πνεύμονες). 

Οι μηχανισμοί αυτοί προκαλούν υπέρμετρη βλάβη στα κύτταρα των πνευμόνων (οπότε αυξάνεται το ένζυμο LDH > 300 U/L από καταστροφή των κυττάρων του πνεύμονα).

Η υπέρμετρη βλάβη στους πνεύμονες (με νέκρωση ενδοθηλιακών και επιθηλιακών κυττάρων) από τη φλεγμονή και τον ιό, οδηγεί στο σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (acute respiratory distress syndrome ή ARDS), σε μειωμένη Οξυγόνωση του αίματος, σε οξύ πνευμονικό οίδημα, και το σύνδρομο καταιγιστικής απελευθέρωσης κυτταροκινών (cytokine storm syndrome ή CRS) οδηγεί σε αυξημένη πηκτικότητα του αίματος (με d dimer >1000 ng/mL), σε βλάβη πολλών οργάνων και τελικά το θάνατο.

Το ποσοστό θανάτων σε όλους όσους εισάγονται σε νοσοκομείο (εντός ή εκτός MEΘ) με Covid 19 είναι περίπου 12%, και ανάλογα με την ηλικία είναι:

18-49 ετών: 2.0%

50-64 ετών: 9.8%

≥65 ετών: 28.1%

Τελικά τo σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS) από Covid 19 οφείλεται:

α) Σε μειωμένη αντίδραση μέρους της εγγενούς ανοσίας και ειδικότερα των φυσικών φονικών κυττάρων ή NK cells (πιθανώς λόγω μεγάλης ηλικίας ή/και μείωσης τους από τον ιό/ή και εξάντλησης τους) και στη μείωση της παραγωγής των Ιντερφερονών (IFN)

β) Σε μειωμένη αντίδραση της επίκτητης ανοσίας με μειωμένα Τ λεμφοκύτταρα CD4+ and CD8+, (τα λεμφοκύτταρα στο αίμα είναι < 1000/ανά κυβικό χιλιοστό) πιθανώς λόγω μεγάλης ηλικίας ή/και μείωσης τους από τον ιό και

γ) Σε συνεπακόλουθα αυξημένη αντίδραση μέρους της εγγενούς ανοσίας, με μεγάλη συσσώρευση μονοκυττάρων και μακροφάγων στους πνεύμονες και με υπέρμετρα αυξημένη την κυτταροκίνη Ιντερλευκίνη 6 (IL-6), που είναι > 40 pg/mL στους βαριά ασθενείς, την Ιντερλευκίνη 1 κλπ.

Η Covid 19, ίσως είναι βαρύτερη στους μεγαλύτερους ανθρώπους, λόγω υποστροφής του Θύμου αδένα (που διαφοροποιεί τα Τ Λεμφοκύτταρα) με την ηλικία.

Άλλη παράμετρος βαρύτητας της ίωσης πιθανώς είναι η μη ύπαρξη παλιότερης λοίμωξης από τους 4 άλλους κορωνοϊούς του κοινού κρυολογήματος.

[Έχει βρεθεί ότι ιδίως σε παιδιά και νέους ενήλικες προϋπάρχουν αντισώματα IgG από προηγούμενο κοινό κρυολόγημα (από κορωνοϊό) που εξουδετερώνουν και τον Sars-Cov-2 (!!)]

>>> Πρόσφατα ανακοινώθηκαν τα ευρήματα μελέτης από τον Καναδά που δείχνει ότι η χορήγηση Κολχικίνης άμεσα, με την εύρεση θετικού του τεστ PCR για την Covid 19, μειώνει το  σύνδρομο καταιγιστικής απελευθέρωσης κυτταροκινών (cytokine storm syndrome ή CRS). Έτσι μειώνονται οι εισαγωγές σε νοσοκομείο κατά 25%, η ανάγκη για διασωλήνωση κατά 50% και οι θάνατοι κατά 44%.

https://montreal.ctvnews.ca/quebec-researchers-say-they-have-found-an-effective-drug-to-fight-covid-19-1.5279310

Μελέτη για την Κολχικίνη διεξάγεται και στην Ελλάδα, αλλά δεν έχουν ανακοινωθεί αποτελέσματα ακόμη.

https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04326790

https://www.reumatologiaclinica.org/es-colchicine-a-potential-therapeutic-tool-avance-S1699258X20301078

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://www.nature.com/articles/s41591-020-01202-8

https://science.sciencemag.org/content/early/2021/01/06/science.abf4063

https://science.sciencemag.org/content/369/6504/626.summary

https://www.immunology.org/public-information/bitesized-immunology/pathogens-and-disease/immune-responses-viruses

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jcla.23618

https://www.thno.org/v11p0316.htm

https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle/2774572

https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2020.02132/full