Για το κυρίως άρθρο που αφορά τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 πατήστε: εδώ

Ο κίνδυνος θανάτου από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2, που προκαλεί την Covid 19, εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η ηλικία, το φύλο (οι άντρες έχουν 70% περισσότερο κίνδυνο από τις γυναίκες), τις συνυπάρχουσες παθήσεις, το επάγγελμα (π.χ. γιατροί, νοσηλευτές), τυχόν γονιδιακές ελλείψεις του ανοσοποιητικού συστήματος κλπ.

>>> Η θνητότητα από τον κορωνοϊό SARS-CoV-2 που προκαλεί τη νόσο  COVID-19, όσον αφορά το IFR (που περιλαμβάνει και τους ασυμπτωματικούς) εκτιμάται στο 0.68% (0.53%–0.82%) αν και εκτιμήσεις για τη Νέα Υόρκη τον ανεβάζουν περίπου στο 1%.

Μια πρόσφατη μελέτη δείχνει τον κίνδυνο θανάτου, IFR** (Infection Fatality Rate), ανάλογα με την ηλικία, σε όσους μολυνθούν (περιλαμβάνει και τους Ασυμπτωματικούς). Αυτός είναι:

10 ετών: 0.002% (ή 1: 50,000)

25 ετών: 0.01% (ή 1:10,000)

55 ετών: 0.4% (ή 1:250)

65 ετών: 1.4% (ή 1:71)

75 ετών: 4.6%  (ή 1:22)

85 ετών: 15% (ή 1:7)

https://link.springer.com/article/10.1007/s10654-020-00698-1

Η Covid 19, ίσως είναι βαρύτερη στους μεγαλύτερους ανθρώπους, λόγω υποστροφής του Θύμου αδένα (που διαφοροποιεί τα Τ Λεμφοκύτταρα) όσο αυξάνεται η ηλικία.

Άλλη παράμετρος βαρύτητας της ίωσης πιθανώς είναι η μη ύπαρξη παλιότερης λοίμωξης από τους 4 άλλους κορωνοϊούς του κοινού κρυολογήματος.

[Έχει βρεθεί ότι ιδίως σε παιδιά και νέους ενήλικες προϋπάρχουν αντισώματα IgG από προηγούμενο κοινό κρυολόγημα που εξουδετερώνουν και τον Sars-Cov-2 (!!)]

https://science.sciencemag.org/content/early/2021/01/06/science.abf4063

Οι άνθρωποι με COVID-19 κατά 40% περίπου είναι ασυμπτωματικοί.

Από τους υπόλοιπους που παρουσιάζουν συμπτώματα, στο 85% – 90% περίπου, αυτά είναι ελαφρά, στο 10 – 15% περίπου είναι μέτρια ή βαρειά που θα χρειαστούν Νοσοκομείο/ή και Μ.Ε.Θ.

ΟΙ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΙ ΘΑΝΑΤΟΙ

>>> Το ποσοστό θανάτων σε όλους όσους εισάγονταν σε νοσοκομείο (μέσα και έξω από MEΘ) με Covid 19 μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουνίου στις Η.Π.Α. ήταν περίπου 12% (κυμάνθηκε από 9%-16% ανάλογα με το νοσοκομείο).

Σε εξειδικευμένο νοσοκομείο της Γερμανίας από Φεβρουάριο ως Μάιο, υπήρξαν 23% θάνατοι συνολικά (13% εκτός μονάδας και 47% εντός μονάδας).

Το Μάρτιο και Απρίλιο (2020) οι θάνατοι έφτασαν το 16.9% σε νοσοκομεία της Γαλλίας.

Πάντως φαίνεται ότι όσο μαθαίνει η Ιατρική κοινότητα την Covid 19 (και όσο μικρότερη η πίεση στο νοσοκομείο), τόσο μειώνεται ο κίνδυνος θανάτου στο νοσοκομείο έτσι στη Νέα Υόρκη από το 25.6% το Μάρτιο έπεσε στο 7.6% τον Αύγουστο.

Ο κίνδυνος θανάτου στο νοσοκομείο ανάλογα με την ηλικία ήταν:

18-49 ετών: 2.0%

50-64 ετών: 9.8%

≥65 ετών: 28.1%

Οι θάνατοι σε νοσηλευομένους στη Γαλλία από Covid 19, στην αρχή της πανδημίας (Μάρτιος + Απρίλιος 2020), ανάλογα με την ηλικία, με γαλάζιο χρώμα (Με κόκκινο χρώμα φαίνονται οι θάνατοι σε νοσηλευόμενους από γρίπη από 1η Δεκεμβρίου του 2018 ως 28 Φεβρουαρίου 2109)

https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/fullarticle/2774572

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0242127

https://www.journalofhospitalmedicine.com/jhospmed/article/230561/hospital-medicine/trends-covid-19-risk-adjusted-mortality-rates?

https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6942e3.htm

https://www.thelancet.com/journals/lanres/article/PIIS2213-2600(20)30527-0/fulltext

Το ποσοστό των θανάτων ανάλογα με τις προϋπάρχουσες παθήσεις:

Καμία πάθηση: 0.9%

Καρκίνος: 5.6%

Υπέρταση: 6%

Χρόνια αναπνευστική νόσος: 6.3%

Σ. Διαβήτης: 7.3%

Καρδιαγγειακές παθήσεις: 10.5%

Συνεπώς ας προσέχουμε όλοι, οι μεν μεγαλύτεροι των 50 ετών, να μην κολλήσουν τον κορωνοϊό SARS-CoV-2, για να μην έχουν κίνδυνο θανάτου, οι δε μικρότεροι των 50 ετών να μην τον κολλήσουν και τον μεταφέρουν σε φίλους και συγγενείς τους που είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία.

**Η Θνητότητα μπορεί να διαχωριστεί σε:

Α) Case Fatality Rate ή CFR = Αριθμός θανάτων από κορωνοϊό SARS-CoV-2 ανά αριθµό νοσούντων από κορωνοϊό SARS-CoV-2 = Η πιθανότητα θανάτου σε όσους έχουν ΕΜΦΑΝΗ (ελεγμένη με PCR) τη νόσο.

Η θνητότητα CFR θεωρείται οριστική όταν καταγραφεί η έκβαση όλων των κρουσμάτων (ανάρρωση ή θάνατος). Αυτή μειώνεται με την πάροδο του χρόνου, όταν αρχίζουν να ελέγχονται και άνθρωποι με λίγα ή καθόλου συμπτώματα.

Β) **Infection Fatality Rate ή IFR = Αριθµός θανάτων από κορωνοϊό SARS-CoV-2 ανά αριθµό Ασυμπτωματικών + νοσούντων από κορωνοϊό SARS-CoV-2 = Η πιθανότητα θανάτου σε ΟΛΟΥΣ που έχουν μολυνθεί (με έλεγχο αντισωμάτων) από τη νόσο.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7721859/?report=classic

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7524446/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32912856/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7386608/

Ενημερώθηκε στις 02/1/2022

# Για τις διαφορές μεταξύ γρίπης και COVID-19, πατήστε: εδώ

Ο ΝΕΟΣ ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΑ

H εξέλιξη του νέου κορωνοϊού από την Κίνα (SARS-CoV-2) που προκαλεί τη νόσο  COVID-19, μέχρι τις 2 Ιανουαρίου 2022 (Εργαστηριακά επιβεβαιωμένα  κρούσματα):

# Παγκόσμια: Κρούσματα: 290,640,023 / Θάνατοι: 5,460,449  

>> Οι Θάνατοι είναι 2% σε όσους υπάρχει έκβαση (εξιτήριο ή θάνατος) από όσους είχαν εισαχθεί σε Νοσοκομείο. 

>> Από τα κρούσματα που έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά και είναι είτε στο σπίτι είτε στο Νοσοκομείο, το 0.3% είναι πολύ βαρειά.

 Κρούσματα ανά 1 εκατομμύριο πληθυσμού: 37,286

Θάνατοι ανά 1 εκατομμύριο πληθυσμού: 700

# Ελλάδα: Κρούσματα: 1.258.495  / Θάνατοι: 20.910 

Κρούσματα ανά 1 εκατομμύριο πληθυσμού: 121.635

Θάνατοι ανά 1 εκατομμύριο πληθυσμού: 2.021

# Κύπρος: Κρούσματα: 172.697 / Θάνατοι: 639

Κρούσματα ανά 1 εκατομμύριο πληθυσμού: 141.490 

Θάνατοι ανά 1 εκατομμύριο πληθυσμού: 524

Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΜΗ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ, (ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΜΟΛΥΝΣΗΣ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, ΠΡΙΝ 15-20 ΠΕΡΙΠΟΥ ΗΜΕΡΕΣ) ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΘΑΝΑΤΟΙ ΑΝΑ 1 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ !!

Βουλγαρία: 4516

Η.Π.Α.: 2538

Βέλγιο: 2429

Ιταλία: 2282

Αγγλία: 2175

Ελλάδα: 2021

Ισπανία: 1911

Γαλλία: 1893

Πορτογαλία: 1871

Σουηδία: 1498

Ελβετία: 1304

Γερμανία: 1341

Ολλανδία: 1219

Παγκόσμια: 700

Κύπρος: 524

Νορβηγία: 238

Ιαπωνία: 146

Νότιος Κορέα: 112

Αυστραλία: 87

https://www.worldometers.info/coronavirus/ 

Πως εξηγούνται οι τεράστιες διαφορές στην αναλογία θανάτων προς τα Εργαστηριακά επιβεβαιωμένα  κρούσματα ?

Μια σοβαρή παράμετρος είναι προφανώς ο αριθμός των ελεγχομένων ανθρώπων ανά 1,000,000 πληθυσμού. Άλλη παράμετρος είναι η ικανότητα του Υγειονομικού συστήματος κάθε χώρας και σίγουρα υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δεν γνωρίζουμε προς το παρόν. 

Το ποσοστό θανάτων που υπολογίζεται ΔΕΝ είναι το πραγματικό. Αυτό αφορά μόνο τα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα και αυξάνεται αργότερα γιατί υπάρχει μια χρονοκαθυστέρηση μεταξύ της έναρξης συμπτωμάτων και θανάτου περίπου 18 ημερών.

Στο τέλος της επιδημίας που θα μπουν και τα ασυμπτωματικά κρούσματα (10πλάσια ?) και επιπλέον θα γνωρίζουμε τους τελικούς θανάτους, τότε θα γνωρίζουμε το πραγματικό ποσοστό θανάτων από την COVID 19.

Μια ιδέα του ποσοστού θανάτων ΧΩΡΙΣ όμως τα Ασυμπτωματικά κρούσματα, μπορούμε να πάρουμε από την Κίνα, που εμφανίζεται στο 5.6%.

Συγκριτικά η εποχιακή γρίπη στις Η.Π.Α. έχει case fatality rate 0.1% ή 1/1.000

# Ίσως ο σωστότερος τρόπος είναι να υπολογίσουμε τους θανάτους ανά επιβεβαιωμένα κρούσματα ΠΡΙΝ 11-12 μέρες (τόσος είναι περίπου ο μέσος όρος από την εισαγωγή στο νοσοκομείο μέχρι το θάνατο)

https://www.worldometers.info/coronavirus/

https://ourworldindata.org/coronavirus

# H θνητότητα διαφέρει από χώρα σε χώρα (κυμαίνεται από λιγότερο από 0.6% ως 15%), κυρίως ανάλογα με το αν μπαίνουν και Ασυμπτωματικοί στο δείγμα, π.χ. Ισλανδία, Μπαχρέιν, Νότιος Κορέα κλπ.

Επίσης επειδή οι θάνατοι συμβαίνουν σε 18 μέρες (κατά μέσο όρο) από τα πρώτα συμπτώματα, στο τέλος της επιδημίας θα έχουμε το ακριβές νούμερο της θνησιμότητας.

Επιπλέον εξαρτάται και από τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε κάθε χώρα και ανάλογα με το πόσο επαρκές είναι το υγειονομικό της σύστημα.

# Υπ’ όψιν ότι στην πλειοψηφία τους όσοι είναι κάτω των 30 ετών φαίνεται ότι νοσούν χωρίς συμπτώματα, οπότε δεν ελέγχονται (εκτός και αν είχαν στενές επαφές με νοσούντα), έτσι η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΠΙΘΑΝΩΣ ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ 0.5% (από την άλλη οι θάνατοι θα είναι λίγο περισσότεροι γιατί από τη στιγμή των πρώτων συμπτωμάτων μπορεί να κάποιος να πεθάνει ακόμη και σε 6 εβδομάδες).

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMe2002387

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2002032

Το ποσοστό των ασυμπτωματικών περιστατικών, μπορεί να φανεί με τον έλεγχο ύπαρξης αντισωμάτων κατά του ιού σε αντιπροσωπευτικό δείγμα του γενικού πληθυσμού.

Μια πρόσφατη (16 Μαρτίου) μελέτη αναφέρει ότι τα πραγματικά κρούσματα πιθανώς είναι 7 φορές περισσότερα από τα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα και ότι οι ασυμπτωματικοί φορείς αποτελούν την πηγή μόλυνσης του 79% των επιβεβαιωμένων περιστατικών.

https://science.sciencemag.org/content/early/2020/03/13/science.abb3221.abstract

[*Περίπου το 55% της μετάδοσης του ιού (προ-συμπτωματικοί) γίνεται 2-3 μέρες ΠΡΙΝ (!!) να εκδηλωθούν τα συμπτώματα.

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.03.05.20031815v1.full.pdf+html

Μια άλλη μελέτη μάλιστα, έδειξε ότι η μεγαλύτερη μεταδοτικότητα ήταν 2 μέρες πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

https://www.jwatch.org/na51402/2020/04/23/covid-19-might-be-most-transmissible-presymptomatic-period?query=C19]

Η “πραγματική ακτινογραφία” του πληθυσμού που έχει μολυνθεί φαίνεται από στοιχεία της Νότιας Κορέας που ελέγχει και ασυμπτωματικούς (με κόκκινο χρώμα)

ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΣΟΥΣ ΜΟΛΥΝΕΙ ?

Στο πιο πάνω διάγραμμα, φαίνεται η μετάδοση από 1 σε 3 ανθρώπους (Ro = 3). Στην 3η μετάδοση θα έχουμε 39 μολυσμένους από 1 αρχικό και συνεχίζει κάθε φορά επί 3.

# Για να σταματήσει η εξάπλωση μιας ίωσης, πρέπει 1 κρούσμα να μολύνει <1 άνθρωπο [transmission rate (Ro)]. Η γρίπη έχει transmission rate (Ro) = 1.3.

## Με τις μέχρι τώρα γνώσεις, φαίνεται ότι ένα κρούσμα μολύνει περίπου 3-4 ή ίσως και >6 [transmission rate (Ro)] άλλους ανθρώπους (και κατά την περίοδο επώασης) αν ΔΕΝ υπάρχουν περιοριστικά μέτρα.

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.03.18.20037994v3.full.pdf

## Για κάθε ένα γνωστό περιστατικό, πιθανώς υπάρχουν ακόμη 5 ως 15 (?) είτε ελαφρά  είτε προ-συμπτωματικά* είτε και ασυμπτωματικά περιστατικά ιδίως από τους νεώτερους των 30 ετών (που μολύνουν άλλους ακόμη και μέχρι 21 μέρες !! μετά τη εύρεση θετικής εργαστηριακής διάγνωσης).

ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ

Οι 12 σπουδαιότερες συμβουλές πρόληψης είναι:

1) Αποφεύγονται οι χειραψίες και τα φιλιά.

2) Χρειάζεται συχνό και διεξοδικό πλύσιμο χεριών με σαπούνι για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα πολλές φορές τη μέρα και ιδίως μόλις μπαίνουμε στο σπίτι και πριν το φαγητό.

3) Αποφεύγεται η επαφή άπλυτων χεριών με τα μάτια, το στόμα και τη μύτη.

4) Καθαρίζουμε με βαμβάκι ή (χαρτοπετσέτα) που έχει οινόπνευμα (> 70%) το κινητό μας συχνά.

5) Αποφεύγουμε την είσοδο σε ανελκυστήρες.

6) Ακουμπούμε τα κοινόχρηστα πόμολα, κουμπιά κλπ. με βαμβάκι (ή χαρτοπετσέτα) που έχει οινόπνευμα (> 70%) και αποφεύγουμε να ακουμπούμε την κουπαστή σκάλας.

7) Αποφεύγεται η επαφή με άρρωστους που έχουν λοίμωξη στο αναπνευστικό (πυρετός ή/και βήχας κλπ.).

8) Αποφεύγονται οι πολυσύχναστοι και κλειστοί χώροι π.χ. το μετρό, τα λεωφορεία, τα αεροπλάνα, το σινεμά, οι καφετέριες, η εκκλησία, τα σχολεία, το σουπερμάρκετ κλπ.) και αν δεν γίνεται αλλιώς κρατούμε απόσταση πάνω από 2 μέτρα.

9) Αν καπνίζουμε, το σταματούμε άμεσα.

10) Όποιος ανήκει στις ευαίσθητες ομάδες, δηλαδή πάσχει από καρδιαγγειακή πάθηση, πνευμονική πάθηση, σ. διαβήτη, καρκίνο, υπέρταση  κλπ, ή είναι πάνω από 60 ετών καλό είναι να αυτοπεριοριστεί στο σπίτι του, εθελοντικά.

11) Παραμένει στο σπίτι όποιος δεν έχει έχει κατεπείγουσα δουλειά, ακόμη και αν είναι κάτω των 60 ετών ή δεν έχει κάποια πάθηση.

12) ΝΑ ΦΟΡΟΥΜΕ ΜΑΣΚΑ ΟΤΑΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΚΟΝΤΑ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ

Παρ’ όλο που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δεν τη συνιστά παρά μόνο σε ασθενείς και σε όσους τους φροντίζουν (ιατρικο-νοσηλευτικό προσωπικό και οι συγγενείς όσων φροντίζουν κρούσμα στο σπίτι), το Αμερικανικό CDC τονίζει ότι ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΗ ΦΟΡΟΥΜΕ, ΟΤΑΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΚΟΝΤΑ ΣΕ ΑΛΛΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ (π.χ. λιγότερο από 3 μέτρα απόσταση).

Περισσότερα για τη μάσκα θα δείτε σε άλλο άρθρο της ιστοσελίδας, πατώντας: εδώ

Αν έχουμε πυρετό ή/και βήχα παραμένουμε σπίτι μας ΚΑΙ τηλεφωνούμε στο 1135 ή στο 210 52 120 54.

# Πίνουμε πολλά ζεστά υγρά (π.χ. τσάι, σούπα) και αν έχουμε ψηλό πυρετό παίρνουμε αντιπυρετικό.

# Συνιστάται απομόνωση σε ένα δωμάτιο χωρίς επαφή με άλλους ή με ζώα και χρησιμοποίηση διαφορετικού μπάνιου (αν υπάρχει).

# Χρησιμοποιείται μάσκα, τόσο από τον πιθανά μολυσμένο, όσο και από τους υπόλοιπους στην οικογένεια.

# Το κάθε μέλος της οικογένειας χρησιμοποιεί δικά του αποκλειστικά αντικείμενα καθημερινής χρήσης, όπως ποτήρια, πιάτα, μαχαιροπήρουνα, πετσέτες κλπ.

# Αν σε 6-10 μέρες μετά εμφανιστεί δύσπνοια (δυσκολία αναπνοής) ξανα-τηλεφωνούμε στο 1135 ή στο 210 52 120 54.

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/locations-confirmed-cases.html

Όπως αναφέρει το Κινεζικό CDC για τις πρώτες 72,314 περιπτώσεις του COVID-19, μέχρι τις 11/2/2020:

Αυτός είναι εξαιρετικά μεταδοτικός αλλά με ελαφρά νόσηση στο 82% και βαριά πνευμονία στο 18%, κυρίως στους άνω των 60 ετών ή/ και σε όσους έχουν συνυπάρχουσες παθήσεις.

Μια μελέτη στις 17/3/2020 από Αμερική δείχνει ότι δυστυχώς είναι δυνατή η μετάδοση του νέου κορωνοϊού και από σταγονίδια στον αέρα και από τις επιφάνειες.

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMc2004973

Ο ιός παραμένει μέχρι:

72 ώρες στα Πλαστικά

48 ώρες στα Ανοξείδωτα

24 ώρες στο Χαρτί

4+ ώρες στο Αερόλυμα: 4

(Οι υπόλοιποι κορωνοϊοί ζούν (και μπορεί να μολύνουν) μέχρι 9 μέρες σε διάφορες επιφάνειες)

Η απολύμανση με 0.1% υποχλωριώδες νάτριο (χλωρίνη) ή με αλκοόλ > 70% μπορεί να τους καταστρέψει.

https://www.journalofhospitalinfection.com/article/S0195-6701(20)30046-3/pdf

http://weekly.chinacdc.cn/en/article/id/e53946e2-c6c4-41e9-9a9b-fea8db1a8f51

https://www.worldometers.info/coronavirus/coronavirus-age-sex-demographics/

Το ποσοστό των θανάτων ανά ηλικία στην Κίνα και στην Ιταλία:

0-9 ετών: 0%

10-29 ετών%: 0.2%   0%

30-39 ετών: 0.2%

40-49 ετών: 0.4%   0.3%

50-59 ετών: 1.3%   1%

60-69 ετών: 3.6%   3.2%

70-79 ετών: 8%   11.8%

80+ ετών: 14.8%   19.2%

Τα ποσοστά των θανάτων στους ηλικιωμένους, πιθανώς είναι αυξημένα και λόγω της επιλογής που είναι αναγκασμένοι να κάνουν οι γιατροί μεταξύ ηλικιωμένων και νεώτερων ασθενών (λόγω μη επάρκειας κρεβατιών στις ΜΕΘ και φαρμάκων από τη μια και έλλειψης γιατρών από την άλλη).

https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6915e3.htm?s_cid=mm6915e3_w

Το ποσοστό των θανάτων ανάλογα με τις προϋπάρχουσες παθήσεις:

Καμία πάθηση: 0.9%

Καρκίνος: 5.6%

Υπέρταση: 6%

Χρόνια αναπνευστική νόσος: 6.3%

Σ. Διαβήτης: 7.3%

Καρδιαγγειακές παθήσεις: 10.5%

(Το 75% είναι σε ανθρώπους με προϋπάρχουσες παθήσεις)

Το ποσοστό των θανάτων ανάλογα με το φύλο, σε εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα ήταν 1.7 Άντρες προς 1 Γυναίκα (Άντρες 4.7% και Γυναίκες 2.8%).

Η διαφορά πιθανώς οφείλεται στο ότι οι ελάχιστες γυναίκες καπνίζουν στην Κίνα.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Ο ιός μεταφέρεται πολύ εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο, με σταγονίδια (εισβάλλει ακόμη και από τα μάτια) και με σωματική επαφή.

Ο χρόνος από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι την εμφάνιση των συμπτωμάτων (χρόνος επώασης) είναι περίπου 4-6 μέρες (από 2 ως 14 μέρες).

Η νόσος διαρκεί από 2 ως 8 εβδομάδες, ανάλογα με τη βαρύτητα της.

https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30566-3/fulltext

Τα συμπτώματα που προκαλεί είναι συμπτώματα του αναπνευστικού, όπως πυρετός (όμως στο 44% μπορεί να μην υπάρχει πυρετός στην αρχή), βήχας και δύσπνοια, μυαλγίες, εξάντληση, συμπτώματα από το γαστρεντερικό (σπανιότερα) και συχνά πνευμονία (ελαφρά κυρίως).

Στο 82% περίπου των βεβαιωμένων περιπτώσεων η κλινική εικόνα είναι ελαφρά (με ή χωρίς ελαφρά πνευμονία), στο 14% παρουσιάζεται βαρειά πνευμονία (SARS) και στο 4% είναι κρίσιμη (με βαρειά πνευμονία και επιπλέον σηψαιμία και βλάβη σε πολλά όργανα).

Αν συμβεί βαρειά πνευμονία (στο 14% των βεβαιωμένων κρουσμάτων) αυτή εμφανίζεται 6 περίπου μέρες μετά τα πρώτα συμπτώματα.

Αν δυστυχώς συμβεί θάνατος, αυτός γίνεται 18.5 μέρες (15 – 60 μέρες) μετά από την έναρξη των συμπτωμάτων ή περίπου 10 μέρες από την εισαγωγή στο νοσοκομείο λόγω δύσπνοιας.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Σ’ αυτήν (νόσος COVID 19) αυξάνεται η CRP (C-reactive protein), αυξάνεται το ένζυμο LDH (λόγω θανάτου των κυττάρων από ιό) και μειώνονται τα λεμφοκύτταρα λόγω καταστροφής τους από τον ιό. (Όσο λιγότερα τα λεμφοκύτταρα, τόσο βαρύτερη είναι η νόσος)

Επιπλέον η αύξηση του D- DIMER και της Τροπονίνης Ι δείχνει ότι θα ακολουθήσει θάνατος.

https://www.thelancet.com/pb-assets/Lancet/pdfs/S014067362305663.pdf

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.20.20072702v2.full.pdf

Επίσης  συνήθως υπάρχουν ευρήματα αμφοτερόπλευρης πνευμονίας στην αξονική τομογραφία θώρακα (CT).

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση θα γίνει όταν υπάρχει θετική RT-PCR (Real-time reverse transcriptase polymerase chain reaction) που ανιχνεύει το RNA του ιού σε ρινοφαρυγγικά επιχρίσματα (π.χ. με το Novel Coronavirus PCR Fluorescence Diagnostic Kit, BioGerm Medical Biotechnology).

Το Αμερικανικό CDC (Κέντρο ελέγχου και πρόληψης νόσων) συνιστά να γίνεται έλεγχος ΑΝ Ο ΓΙΑΤΡΟΣ ΥΠΟΨΙΑΖΕΤΑΙ τη νόσο.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ-ΠΡΟΛΗΨΗ

Δυστυχώς δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε και ειδικό αντι-ιικό φάρμακο για τον νέο κορωνοϊό από την Κίνα, οπότε ο καλύτερος τρόπος πρόληψης είναι η αποφυγή επαφής με μολυσμένο άνθρωπο.

Δοκιμάζονται ορισμένα φάρμακα γι’ αυτόν, η Chloroquine (και η Υδροξυ-Χλωροκίνη), η interferon-1β, το Remdesivir, το Favipiravir και θεραπευτικά μονοκλωνικά αντισώματα.

Το lopinavir–ritonavir δυστυχώς μια μελέτη από την Κίνα δεν το βρήκε ωφέλιμο.

https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2001282

https://eody.gov.gr/wp-content/uploads/2020/03/COVID-19-home-care.pdf

https://eody.gov.gr/wp-content/uploads/2020/04/COVID19-algorithm-8.4.2020STLGSZ-1.pdf

Η ΥΔΡΟΞΥΧΛΩΡΟΚΙΝΗ ΣΤΗΝ COVID-19

Επιτέλους η πρώτη, μικρή (62 άνθρωποι), τυχαιοποιημένη, τυφλή κλινική μελέτη με ΥδροξυΧλωροκίνη (HCQ) και ψευδοφάρμακο σε ασθενείς με ελαφρά COVID-19 από Πανεπιστημιακό νοσοκομείο στην Κίνα.

Αυτή έδειξε ότι η χορήγηση 400 mg του φαρμάκου /24ωρο για 5 μέρες, μείωσε (συγκριτικά με το ψευδοφάρμακο):

α) Τα συμπτώματα πυρετό και βήχα

β) Τη βαρύτητα της πνευμονίας σε αξονική τομογραφία πριν και μετά τη χορήγηση (80.6% συγκριτικά με 54.8%).

γ) Από όσους έλαβαν ψευδοφάρμακο 4 προχώρησαν σε βαρειά νόσηση και κανένας από την ομάδα της HCQ.

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.03.22.20040758v2.full.pdf

Επίσης μια μελέτη από τη Μασσαλία, δείχνει ότι η Υδροξυ-Χλωροκίνη (200 mg επί 3) μειώνει τον ιό από τον ρινοφάρυγγα κατά 70% σε 6 μέρες. Αν επιπλέον συνδυαστεί και με Αζυθρομυκίνη (500 mg την 1η μέρα και μετά 250 mg/ημέρα, για 4 μέρες) εξαλείφει τελείως τον ιό από τον ρινοφάρυγγα σε 6 μέρες.

https://www.mediterranee-infection.com/wp-content/uploads/2020/03/Hydroxychloroquine_final_DOI_IJAA.pdf

Επίσης το αντι-ιικό φάρμακο Favipiravir (Avigan) για τη γρίπη από την Ιαπωνία, βρέθηκε αποτελεσματικό για την COVID-19.

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/therapeutic-options.html

Η Tocilizumab που είναι μονοκλωνικό αντίσωμα (σε όσους βρίσκεται βαρειά πνευμονία, ψηλός πυρετός και ψηλή IL-6 >40 pg/mL ή αν δεν υπάρχει αυτή σε d dimer >1000 ng/mL) για αποκλεισμό της δράσης της Ιντερλευκίνης 6 (του συνδρόμου καταιγιστικής απελευθέρωσης κυτοκινών ή CRS. Αυτό οφείλεται σε υπέρμετρη αύξηση κυτοκινών).

H δόση της είναι 400 mg ενδοφλέβια μία μόνο φορά.

https://www.ser.es/wp-content/uploads/2020/03/TCZ-and-COVID-19.pdf

Οι Ιταλικές οδηγίες αναφέρουν σαν δόση της τα 8 mg/kg (μέγιστο 800 mg/dose), σε βραδεία ενδοφλέβια χορήγηση. αν δεν υπάρξει σημαντική βελτίωση σε 10 ώρες μπορεί να ξαναχορηγηθεί.

Σύμφωνα με τις Ιταλικές οδηγίες χορηγείται και Κορτιζόνη, αν χορηγηθεί η Tocilizumab.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7097833/

# Η χορήγηση Κορτιζόνης πιθανώς αυξάνει τους Θανάτους.

https://www.idsociety.org/covid19guidelines

# Σε όλους με την είσοδο στο νοσοκομείο χορηγείται προφυλακτικά ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους και για ένα μήνα μετά την έξοδο τους, ένα από τα νέα αντιπηκτικά (εκτός υπάρχει αιμορραγία ή πολύ χαμηλά αιμοπετάλια).

Αν υπάρχει θρομβοεμβολική νόσος (VTE) χορηγείται η αντίστοιχη θεραπεία.

https://pubs.rsna.org/doi/10.1148/radiol.2020201629

ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΙΟΥ

1^ο Σενάριο: Αν η θνησιμότητα αφορά το 0.1% του ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, τότε οι θάνατοι σε περίπτωση πανδημίας (μόλυνση του 60% του πληθυσμού), ίσως να είναι 6.000 και θα αφορούν κυρίως τους άνω των 65 ετών ή/και όσους έχουν ορισμένες χρόνιες παθήσεις (ή καπνίζουν).

2^ο  Σενάριο: Αν η θνησιμότητα βρεθεί τελικά να αφορά το 0.5% του ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ, τότε οι θάνατοι σε περίπτωση πανδημίας (μόλυνση του 60% του πληθυσμού) ίσως να είναι 30.000 (!!) και θα αφορούν κυρίως τους άνω των 65 ετών ή/και όσους έχουν ορισμένες χρόνιες παθήσεις (ή καπνίζουν).

# Μεγάλη σημασία έχει να ΜΗΝ νοσήσουμε όλοι μαζί ώστε να επαρκέσουν οι μονάδες εντατικής θεραπείας και το νοσηλευτικό προσωπικό και επιπλέον να μην συμβούν θάνατοι γιατρών-νοσηλευτών.

Αυτό επιτυγχάνεται με την καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας.

Αν η καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας γίνει από όλες τις χώρες της γης, ίσως να σταματήσει η πανδημία.

Αλλιώς ακόμη και η Κίνα, που φαίνεται με τα σημερινά δεδομένα ότι σταματά την εξάπλωση του ιού, θα ξανα-μολυνθεί από τις άλλες χώρες, εκτός και αν σταματήσει όλες τις επαφές με άλλες χώρες και κλείσει τελείως τα σύνορα της, πράγμα αδύνατον με τη σημερινή ζωή.

Θα πρέπει να το πάρουμε απόφαση, ότι θα ζήσουμε και με αυτόν τον ιό, όπως και με όλους τους άλλους ιούς που είχαμε από παλιότερες εποχές.

Πάντως σε κάθε κρίση η επιστήμη βελτιώνεται. Η διαφορά είναι ότι τώρα η επιστήμη είναι πολύ καλύτερη και πιστεύω ότι σύντομα θα βρεθεί και θεραπεία και εμβόλιο.

Οπότε οι γιατροί θα συνιστούμε να γίνεται και αυτό το εμβόλιο σε όσους είναι >65 ετών ή/και έχουν χρόνια πάθηση. (Μεγάλη χαρά για τις εταιρίες που ασχολούνται)

Να ευχόμαστε ότι θα μεταλλαχθεί προς το καλύτερο για μας ο ιός, ώστε να καταλήξει τελικά σαν τους άλλους κορονωιούς που προκαλούν απλό κρυολόγημα. Μας έλαχε να ζούμε, ατυχώς, σε ιστορικές μέρες !!

ΟΙ ΚΟΡΩΝΟΪΟΙ

Οι κορωνοϊοί (ή κορωναϊοί ή CoVs) που προκαλούν λοίμωξη στον άνθρωπο είναι 7 γνωστοί μέχρι σήμερα (ονομάζονται έτσι γιατί εμφανίζεται γύρω τους εικόνα που μοιάζει με κορώνα).

ΟΙ ΑΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΟΡΩΝΟΪΟΙ

Οι 4 από τους 7 κορωνοϊούς προκαλούν ελαφρά ή μέτρια συμπτώματα στο ανώτερο αναπνευστικό (τα συμπτώματα είναι αυτά του κοινού κρυολογήματος και είναι πυρετός, κακουχία, ξηρός λαιμός, μύτη που τρέχει, βήχας, πονοκέφαλος). Περίπου το 25% των περιπτώσεων κοινού κρυολογήματος οφείλονται σ’ αυτούς.

Αυτοί μπορούν να προκαλέσουν επιπλέον πνευμονία ή βρογχίτιδα (πρωτογενή από τον ιό ή δευτεροπαθή από μικρόβιο), ιδίως σε ευάλωτες ομάδες, όπως ηλικιωμένους, μικρά παιδιά, ανθρώπους με καρδιακές ή αναπνευστικές παθήσεις και σε ανθρώπους με πρόβλημα στο ανοσοποιητικό σύστημα.

ΟΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΟΡΩΝΟΪΟΙ

Οι υπόλοιποι 3 κορωνοϊοί μπορεί να προκαλέσουν βαρειά πνευμονία και ίσως θάνατο από αυτήν. Αυτοί είναι ο παλιός SARS, ο MERS και ο νέος κορωνοϊός από την Κίνα (2019-nCoV).

Αυτοί προκαλούν έντονα συμπτώματα του αναπνευστικού, όπως ψηλό πυρετό, βήχα και δύσπνοια, πόνους στο σώμα και συχνά πνευμονία και ίσως θάνατο.

Αυτοί οι κορωνοϊοί προήλθαν από ζώα (π.χ. καμήλες, γάτες, βοοειδή, χοιρινά, κοτόπουλα, νυχτερίδες, φίδια, μυρμηγκοφάγους κλπ.) μεταλάχθηκαν και μεταδόθηκαν στον πρώτο άνθρωπο. Στη συνέχεια άρχισαν να μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο με τον ίδιο τρόπο όπως και ο ιός της γρίπης.

Ο κορωνοϊός SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) εμφανίστηκε μεταξύ του 2002 και του 2004 και προκάλεσε 800 θανάτους παγκοσμίως.

Ο κορωνοϊός MERS (Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus) εμφανίστηκε στην αραβική χερσόνησο το 2012 και περίπου το 1/3 όσων τον παρουσιάζουν πεθαίνει.

Στην εικόνα φαίνονται κορωνοϊοί MERS έξω από μολυσμένο κύτταρο.

### Υπ’ όψιν ότι η γρίπη παρουσιάζει πιθανότητα θανάτου 1/1.000, σκοτώνει όμως πολύ περισσότερους (μέχρι στιγμής) γιατί είναι πολύ περισσότερα τα κρούσματα της.

Παγκοσμίως (πληθυσμός περίπου 7.800.000.000) προκαλεί περίπου 4.000.000 βαρειές νοσήσεις και 470.000 αναπνευστικούς θανάτους (η θνησιμότητα της είναι 0.1% ή 1/1.000, στο άθροισμα των ασυμπτωματικών, ελαφρών και βαριών νοσήσεων).

ΠΗΓΕΣ

https://eody.gov.gr/neos-koronaios-covid-19/

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/index.html

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/guidance-prevent-spread.html

https://www.ecdc.europa.eu/en/novel-coronavirus-china

https://www.ecdc.europa.eu/en/geographical-distribution-2019-ncov-cases

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/

https://www.thelancet.com/coronavirus

https://www.nejm.org/coronavirus