Καρδιολογία » διατροφή

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

superman — Fri, 10 Jul 2020 17:57:39 +0000

Η θεραπεία του Σακχαρώδη Διαβήτη (ή Διαβήτη) βασίζεται στην ειδική δίαιτα, την άσκηση, τη μείωση του σωματικού βάρους, στα φάρμακα, στην εκπαίδευση του διαβητικού, και επίσης στην “αμείλικτη” καταπολέμηση των άλλων παραγόντων κινδύνου, δηλαδή της αυξημένης αρτηριακής πιέσεως, της αυξημένης LDL χοληστερίνης και του καπνίσματος.

Για το άρθρο για τη φαρμακευτική θεραπεία του Διαβήτη, πατήστε: εδώ

Συστήνεται επίσης αντιγριπικός εμβολιασμός ανά έτος και εμβολιασμός κατά του πνευμονιοκόκκου.

## Ο στόχος της αντιδιαβητικής θεραπείας για τους περισσότερους, κατά την ADA (Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρία), είναι η Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη (Hb A1c) να κυμαίνεται μεταξύ 6,5 και 7%, η δε γλυκόζη νηστείας να είναι μικρότερη από 130 mg/dL.

Η άμεση μείωση της υπεργλυκαιμίας, όσο το δυνατόν εγγύτερα στο φυσιολογικό, χωρίς να προκαλείται υπογλυκαιμία, είναι μεγάλης σημασίας τόσο για την μείωση των μακροαγγειακών όσο και για την μείωση των μικροαγγειακών επιπλοκών του Σ.Δ.

Με τις τελευταίες οδηγίες, οι αυστηρές μετρήσεις των ποσοτήτων των διαφορετικών τροφών ΔΕΝ συστήνονται.

## Όμως η δίαιτα πρέπει να περιέχει ΜΕΙΩΜΕΝΕΣ ΟΛΙΚΕΣ ΘΕΡΜΙΔΕΣ, για να μειωθεί το επιπλέον σωματικό βάρος του διαβητικού στο προβλεπόμενο από το ύψος του, ή τουλάχιστον στην αρχή να μειωθεί το σωματικό βάρος κατά 7%.

Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει ύψος 1.75 μέτρα, πολλαπλασιάζουμε 1.75 επί 1.75, επί 25, για να βρούμε το ανώτερο επιτρεπόμενο βάρος του (77 κιλά) ώστε να μην θεωρείται υπέρβαρος.

## Η καλύτερη εκδοχή διατροφής του διαβητικού είναι η παλιά καλή μεσογειακή διατροφή με λιγότερο ελαιόλαδο, ώστε να μειωθεί το σωματικό βάρος. Ακολουθεί η χορτοφαγική δίαιτα με αυγά και γαλακτοκομικά επιπλέον, και η δίαιτα μειωμένων υδατανθράκων (δες πιο κάτω).

### Επιπλέον συνιστάται οπωσδήποτε και φυσική δραστηριότητα, με αερόβια κυρίως άσκηση, ιδίως βάδισμα, περισσότερο από 150 λεπτά ανά εβδομάδα, με ταχύτητα περίπου 5 χιλιόμετρα/ώρα, μοιρασμένη σε 3 ή περισσότερες μέρες.

# Ιδανικά τρόφιμα για τον διαβητικό, σε μικρές ποσότητες είναι: Τα φρούτα με χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο (δες πιο κάτω), τα λαχανικά (κυρίως τα μη αμυλώδη), το ψωμί ολικής αλέσεως, τα μακαρόνια ολικής αλέσεως, το καστανό ρύζι, τα όσπρια, όπως τα φασόλια, τα ρεβίθια, οι φακές, τα ψάρια (σχάρας ή βραστά), άλλα θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά με λίγα λιπαρά, οι ξηροί καρποί (άψητοι και ανάλατοι, σε μικρή ποσότητα), το κοτόπουλο χωρίς δέρμα, τα αυγά (πολλά ασπράδια, αλλά μόνο 3 κρόκοι τη βδομάδα), το τσάι, ο καφές (μέχρι 2/24ωρο) κλπ.

Εννοείται ότι το λάδι πρέπει να είναι ελάχιστο για να μειώνεται ή να μην αυξάνεται το σωματικό βάρος.

Το αλάτι πρέπει να είναι λιγότερο από 5.75 mg/ημέρα (περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού).

# Απαγορεύεται η κατανάλωση τροφίμων με προσθήκη ζάχαρης ή/και φαγητών που περιέχουν επεξεργασμένους υδατάνθρακες.

## Η μεσογειακή δίαιτα (η διατροφή του 1960 κυρίως στην Κρήτη) περιλαμβάνει: Λαχανικά, φρούτα, ξηρούς καρπούς, σπόρους (π.χ. κολοκυθόσπορους), όσπρια, ψάρια και θαλασσινά, ψωμί από μη αποφλοιωμένα δημητριακά, πατάτες, λάδι ελιάς.

Κατανάλωση με ΜΕΤΡΟ: Πουλερικά, αυγά, τυρί, γιαούρτι, κρασί (κυρίως κόκκινο, 120 γρ. για τους άντρες, 60 γρ. για τις γυναίκες)

Σπάνια κατανάλωση: Κόκκινο κρέας, επεξεργασμένο κρέας, γλυκά

Αυτή συνοδεύεται από καθημερινή άσκηση, οικογενειακή μάζωξη και ξεκούραση μετά το φαγητό.

ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΗΣ

Τα τρόφιμα, εκτός από τις βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία, περιέχουν 3 συστατικά. Τους υδατάνθρακες, τα λίπη και τις πρωτεΐνες. Αυτά μαζί με τα οινοπνευματώδη προσφέρουν τις θερμίδες που χρειάζεται για ενέργεια το σώμα.

Το φαγητό μας πρέπει να περιέχει ορισμένες ποσότητες από κάθε ομάδα τροφίμων.

ΔΕΝ υπάρχει ιδανική αναλογία πρόσληψης θερμίδων από τους υδατάνθρακες, τις πρωτεΐνες και τα λιπαρά (τα 3 συστατικά των τροφίμων).

Α) ΟΙ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ

Οι Υδατάνθρακες θα πρέπει να προσφέρουν περίπου το 45% των ολικών θερμίδων και προτιμούνται οι τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο (Glycemic Load ή GL), αλλά πρέπει να συνυπολογίζεται και η συνολική διατροφική αξία του κάθε τροφίμου.

# Όμως σε όσους ΔΕΝ επιτυγχάνεται ο στόχος της θεραπείας (δες πιο πάνω) ή σε όσους πρέπει οπωσδήποτε να μειωθούν τα φάρμακα, μπορεί να μειωθεί το ποσοστό των προσλαμβανομένων υδατανθράκων μέχρι και στο 26% των ολικών θερμίδων. (δεν μπορεί να εφαρμοστεί από έγκυο ή θηλάζουσα).

Αυτό επιτυγχάνεται με την ΠΛΗΡΗ ΑΠΟΦΥΓΗ ψωμιού, μακαρονιών, ρυζιού και αμυλωδών λαχανικών όπως οι πατάτες.

Υπ’ όψιν ότι μεγαλύτερη σημασία έχει η ποσότητα των υδατανθράκων στο κάθε τρόφιμο, η ποσότητα του προσλαμβανόμενου τροφίμου αλλά και οι φυτικές του ίνες (κυρίως οι διαλυτές και λιγότερο οι αδιάλυτες).

Η γλυκόζη που εμφανίζεται στο αίμα μετά το φαγητό, εξαρτάται κυρίως από την ποσότητα της στο τρόφιμο και λιγότερο από τον γλυκαιμικό δείκτη του συγκεκριμένου τροφίμου (δηλαδή το πόσο απότομα αυξάνεται η γλυκόζη στο αίμα περίπου 2 ώρες μετά το φαγητό).

Το γλυκαιμικό φορτίο (GL) συνυπολογίζει την ποσότητα των υδατανθράκων στο τρόφιμο μαζί με τον γλυκαιμικό δείκτη (Glycemic index ή GI).

Ο γλυκαιμικός δείκτης μας πληροφορεί για την ποιότητα του τροφίμου σε υδατάνθρακες. Τα τρόφιμα με ψηλό γλυκαιμικό δείκτη προκαλούν ψηλότερη μεταγευματική υπεργλυκαιμία και ευκολότερη εξάντληση των β κυττάρων του παγκρέατος που παράγουν την ινσουλίνη.

Το γλυκαιμικό φορτίο υπολογίζεται από τον τύπο, GL = GI επί τα γραμμάρια του υδατάνθρακα που υπάρχει στα 100 γραμμάρια τροφίμου /100.

Κάτω από 10 θεωρείται καλό, 10-20 μέτριο και πάνω από 20 ψηλό.

Επίσης σημασία έχει και η μορφή του φαγώσιμου. Για παράδειγμα ο χυμός ενός μήλου έχει πολύ ψηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, από το ολόκληρο μήλο. Το σιτάρι που αλέθεται πάρα πολύ, έχει πολύ ψηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, από το χοντροαλεσμένο σιτάρι. Επίσης τα λεπτά και πολύ βρασμένα μακαρόνια έχουν πολύ ψηλότερο γλυκαιμικό δείκτη, από τα παχύτερα και λίγο βρασμένα μακαρόνια. Τα ώριμα φρούτα έχουν πολύ ψηλότερο γλυκαιμικό δείκτη από τα άγουρα, γι’ αυτό πρέπει να αποφεύγονται.

Παραδείγματα

## Το καρπούζι έχει ψηλό γλυκαιμικό δείκτη, περίπου 73, αλλά μικρή ποσότητα υδατανθράκων, 7.5 γραμμάρια περίπου ανά 100 γραμμάρια καρπουζιού. Αυτό μας δίνει γλυκαιμικό φορτίο 5.25 περίπου.

Έτσι με τη λήψη μιας μικρής ποσότητας καρπουζιού, π.χ. 100 γραμμαρίων προσλαμβάνονται 7.5 γραμμάρια υδατανθράκων και 30 θερμίδες.

( Συνεπώς τα άλλα τρόφιμα στην διάρκεια της ημέρας, πρέπει να μειωθούν ώστε να προσφέρουν 7.5 γραμμάρια υδατανθράκων λιγότερα).

## Το πεπόνι έχει γλυκαιμικό δείκτη, περίπου 70, με 6.5 γραμμάρια υδατάνθρακες στα 100 γραμμάρια, οπότε το γλυκαιμικό του φορτίο είναι 4.5 και οι θερμίδες του 26.

## Το Σταφύλι έχει γλυκαιμικό δείκτη, περίπου 45-53, με 14-18 γραμμάρια υδατάνθρακες στα 100 γραμμάρια, οπότε το γλυκαιμικό του φορτίο είναι 6-10 και οι θερμίδες του 67.

## Τα φρέσκα σύκα έχουν γλυκαιμικό δείκτη, περίπου 51, με 16.3 γραμμάρια υδατάνθρακες στα 100 γραμμάρια, οπότε το γλυκαιμικό τους φορτίο είναι 8.3 και οι θερμίδες 74.

## Τα ξηρά σύκα έχουν γλυκαιμικό δείκτη, περίπου 61, με 50 γραμμάρια υδατάνθρακες στα 100 γραμμάρια, οπότε το γλυκαιμικό τους φορτίο είναι 30 και οι θερμίδες 239.

## Το Μέλι έχει γλυκαιμικό δείκτη 55-65 (ανάλογα το είδος του) και 1 κουταλιά της σούπας (21 γραμμάρια) περιέχει 17 γραμμάρια υδατάνθρακες (κυρίως φρουκτόζη και γλυκόζη) οπότε το γλυκαιμικό φορτίο του είναι 10.2 και οι θερμίδες του 68.

Αυτό αυξάνει την Hb A1c, συνεπώς η κατανάλωση του από διαβητικούς θα είναι ελάχιστη και αραιή. Αντί για το μέλι προτιμούνται τα φρούτα γιατί περιέχουν φυτικές ίνες.

ΕΙΔΗ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ

Τα φαγητά περιέχουν 3 είδη υδατανθράκων, τα απλά ζάχαρα, τους σύνθετους υδατάνθρακες και τις φυτικές ίνες.

ΤΑ ΑΠΛΑ ΖΑΧΑΡΑ

Τα απλά ζάχαρα (γλυκόζη, φρουκτόζη, γαλακτόζη), είναι αυτά που υπάρχουν αυτούσια στα τρόφιμα π.χ. στα φρούτα στο γάλα και αλλού.

Τα απλά ζάχαρα που επεξεργάστηκαν από τον άνθρωπο απαγορεύονται.

Άλλες γλυκαντικές ουσίες όπως η Στέβια, η Σακχαρίνη, η Ασπαρτάμη, δεν απαγορεύονται.

Επίσης τα τρόφιμα με προσθήκη φρουκτόζης πρέπει να αποφεύγονται, γιατί το ήπαρ μετατρέπει σε τριγλυκερίδια το περίσσευμά της.

ΟΙ ΣΥΝΘΕΤΟΙ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ (ΤΑ ΑΜΥΛΑ)

Προτιμούνται τα τρόφιμα με σύνθετους υδατάνθρακες. Αυτοί υπάρχουν:

α) στα όσπρια.

β) στους σπόρους ΧΩΡΙΣ αφαίρεση του περιβλήματος (αυτό περιέχει φυτικές ίνες, βιταμίνες κυρίως B και Ε και ιχνοστοιχεία). Σπόροι για παράδειγμα είναι τα δημητριακά (π.χ. σιτάρι, κριθάρι, βρώμη) και το καφέ ρύζι.

Τα αμυλούχα λαχανικά (π.χ. πατάτα, αρακάς, καλαμπόκι) τρώγονται μόνο αραιά και σε μικρή ποσότητα.

ΟΙ ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

Η πρόσληψη φυτικών ινών, που είναι άπεπτοι υδατάνθρακες, θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 40 γραμμάρια ημερησίως, από τις οποίες οι μισές πρέπει να είναι διαλυτές.

Οι φυτικές ίνες βρίσκονται στα φρούτα, τα λαχανικά, τους ξηρούς καρπούς (άψητους και ανάλατους), τους κολοκυθόσπορους (π.χ. άψητο και ανάλατο πασατέμπο) και τους ηλιόσπορους, τα όσπρια και τους σπόρους των δημητριακών και του ρυζιού χωρίς επεξεργασία (π.χ. σιτάρι, βρώμη, καστανό ρύζι, κινόα). Στα επεξεργασμένα υπάρχει μόνο το ενδοσπέρμιο χωρίς το φύτρο (germ) και το περίβλημα-πίτουρο (bran).

Οι διαλυτές φυτικές ίνες βρίσκονται κυρίως στα φασόλια, στις φακές, τα μπιζέλια, τον αρακά, τα κρεμμύδια, τους ξηρούς καρπούς, τα δαμάσκηνα, τα πορτοκάλια, τα μήλα, τα αχλάδια, τα μούρα, το καλαμπόκι και αλλού.

Οι φυτικές ίνες καθυστερούν την απορρόφηση της γλυκόζης και μειώνουν την απορρόφηση των λιπών. Έτσι με αυτά τα φαγητά γίνεται καλύτερη ρύθμιση του ζαχάρου και της χοληστερίνης του αίματος, δεν πεινούμε εύκολα και επιπλέον υποβοηθείται και η κίνηση του εντέρου.

Β) ΟΙ ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ

Οι πρωτεΐνες θα πρέπει να προσφέρουν περίπου το 20% των ολικών θερμίδων.

## Όμως σε μερικές μελέτες που χορηγήθηκε περισσότερο ποσοστό πρωτεΐνης, 25-32% των ολικών θερμίδων, φάνηκε μεγαλύτερη μείωση του σωματικού βάρους και της Γλυκοζυλιωμένης Αιμοσφαιρίνη (Hb A1c).

Αυτές θα είναι κυρίως φυτικές (π.χ. όσπρια, ξηροί καρποί) και επίσης από γαλακτοκομικά με λίγα λιπαρά και από θαλασσινά.

## Αν υπάρχει νεφροπάθεια (με πρωτεΐνουρία ή/και μείωση της κάθαρσης της κρεατινίνης < 45 ml/min) μειώνεται η λήψη τους αλλά όχι σε λιγότερο από 0.8 γραμμάρια καθαρής πρωτεΐνης ανά κιλό ιδανικού βάρους (μεγαλύτερη μείωση αυξάνει τις λοιμώξεις και τους καρκίνους).

Οι θερμίδες ανά γραμμάριο καθαρής πρωτεΐνης είναι περίπου 4.

Ανά 100 γραμμάρια τροφίμου, υπάρχουν τα ακόλουθα γραμμάρια καθαρής πρωτεΐνης:

Κρέας μαγειρεμένο: Μοσχάρι, χωρίς λίπος: 28-36 / Κουνέλι: 30 / Αρνί χωρίς λίπος: 28 / Χοιρινό, χωρίς λίπος: 30 / Κοτόπουλο, Γαλοπούλα και άλλα πουλερικά χωρίς λίπος: 27-33

Ψάρια μαγειρεμένα: 18-31

Θαλασσινά μαγειρεμένα: Σουπιά 20-30 / Χταπόδι 18-30 / Καλαμάρι 18-25/ Γαρίδα: 18- 24 / Καβούρι: 17- 24 / Αστακός: 19 / Καραβίδα: 15-18 / Αχιβάδες: 15-20 / Χτένια: 17- 20 / Στρείδια: 15- 19 / Μύδια: 16

Τυριά: 14-38

Σπόροι π.χ. κολοκυθόσποροι ψημένοι: 18-30

Ξηροί καρποί ξεροί -ψημένοι: 14-28

Όσπρια μαγειρεμένα: 8- 10

Αυγά: 13 (Το μέτριο αυγό περιέχει περίπου 3.5 γραμμάρια πρωτεΐνης στο ασπράδι και περίπου 2.5 γραμμάρια στον κρόκο)

Ψωμί: 9 / Αρακάς: 5-6 / Μακαρόνια βρασμένα: 5-6 / Γιαούρτι: 3- 8 / Κινόα μαγειρεμένη: 5 / Ρύζι μαγειρεμένο: 3- 6 / Γάλα: 3- 5

Γ) ΤΑ ΛΙΠΗ

Τα λιπαρά δεν πρέπει να προσφέρουν περισσότερο από το 30-35% των ολικών θερμίδων.

## Όμως αν χρειάζεται να μειωθεί το σωματικό βάρος, μπορεί να μειωθούν και κάτω από 30% των ολικών θερμίδων.

Οι θερμίδες που προσφέρει 1 γραμμάριο καθαρού λίπους ή λαδιού είναι περίπου 9 και προτιμούνται τα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λίπη. Έτσι οι θερμίδες που προέρχονται από τα λίπη κατανέμονται ως εξής:

Τα κεκορεσμένα (ζωικά κυρίως λίπη), λιγότερο από το 8%,

τα trans λιπαρά οξέα στο μηδέν,

τα πολυακόρεστα (πχ. αραβοσιτέλαιο) μέχρι το 12% και

τα μονοακόρεστα (πχ. ελαιόλαδο) μέχρι 20%.

ΤΑ ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ

Για τους ΑΝΤΡΕΣ επιτρέπονται ΜΕΧΡΙ 100 γραμμάρια ΚΑΘΑΡΟΥ οινοπνεύματος / εβδομάδα.

Αυτά αντιστοιχούν σε ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ λήψη για τους ΑΝΤΡΕΣ: 120 γραμμάρια κρασί ή 35 γραμμάρια αποσταγμένα ποτά με 42% οινόπνευμα (π.χ. ουίσκι, βότκα, κονιάκ, τσίπουρο) ή 330 γραμμάρια μπύρα με 4.5% οινόπνευμα (αυτή απαγορεύεται σε όσους έχουν ψηλό ουρικό οξύ ή ουρική αρθρίτιδα).

[Αν η λήψη γίνεται 3 φορές τη βδομάδα, επιτρέπονται κάθε φορά για τους ΑΝΤΡΕΣ: 265 γραμμάρια κρασί ή 80 γραμμάρια αποσταγμένα ποτά περίπου 42% (π.χ. ουίσκι, βότκα, κονιάκ, τσίπουρο) ή 740 γραμμάρια μπύρα.]

# Για τις ΓΥΝΑΙΚΕΣ επιτρέπονται οι ΜΙΣΕΣ ποσότητες (λιγότερο από 50 γραμμάρια καθαρού οινοπνεύματος / εβδομάδα).

Τα αλκοολούχα ποτά δεν πρέπει να καταναλώνονται με άδειο στομάχι γιατί μπορεί να προκαλέσουν υπογλυκαιμία, επίσης η ποσότητα τους πρέπει να είναι πολύ λιγότερη σε όσους έχουν αυξημένα Τριγλυκερίδια.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://care.diabetesjournals.org/content/diacare/early/2019/04/10/dci19-0014.full.pdf

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6213615/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23089999/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7202752/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2330083/

https://care.diabetesjournals.org/content/28/7/1839

https://care.diabetesjournals.org/content/27/11/2701?ijkey=fe30eec7c117b8d380f4e1c7e781fef16ae85112&keytype2=tf_ipsecsha

https://www.diabetes.org/sites/default/files/2019-10/ADV_2019_Consumer_Nutrition_One%20Pager.pdf

https://care.diabetesjournals.org/content/diacare/suppl/2019/12/20/43.Supplement_1.DC1/Standards_of_Care_2020.pdf

https://care.diabetesjournals.org/content/42/5/731

https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/786665/nutrients

https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/786754/nutrients

https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/789126/nutrients

https://www.nice.org.uk/guidance/ng28/chapter/1-Recommendations#dietary-advice-and-bariatric-surgery

https://academic.oup.com/eurheartj/article/41/2/255/5556890#202785365

Η ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ, ΤΑ ΑΥΓΑ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

superman — Thu, 19 Dec 2019 06:45:59 +0000

Πριν λίγες μέρες (16/12/2019) η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία (AHA) ανακοίνωσε συμβουλές για τη χοληστερίνη της διατροφής, τα αυγά και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Dietary Cholesterol and Cardiovascular Risk. A Science Advisory From the American Heart Association

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΡΟΚΟ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥ (δες πιο κάτω)

# Στον υγιή πληθυσμό, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία (ΑΗΑ), συνιστά μέχρι 7 κρόκους ανά εβδομάδα.

# Για όσους όμως έχουν Υπερχοληστεριναιμία, Στεφανιαία νόσο, Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, Στένωση καρωτίδων, Αποφρακτική αρτηριοπάθεια κάτω άκρων ή Σ. Διαβήτη ή Καρδιακή ανεπάρκεια, επιτρέπονται μέχρι 3 κρόκοι ανά εβδομάδα.

# Για όσους είναι χορτοφάγοι ή είναι μεγαλύτερης ηλικίας με φυσιολογική χοληστερίνη επιτρέπονται μέχρι 2 κρόκοι/ημέρα.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Για πολλά χρόνια πιστευόταν ότι η χοληστερίνη της διατροφής αυξάνει τη χοληστερίνη του αίματος.

Η χοληστερίνη υπάρχει σε ζωικά τρόφιμα όπως στα κρέατα, στους κρόκους των αυγών, στα τυριά, στα πλήρη γαλακτοκομικά, στα εντόσθια και ιδίως στο μυαλό, στα θαλασσινά κλπ.

Φαίνεται όμως ότι η αύξηση της χοληστερίνης του αίματος γίνεται λόγω της συνύπαρξης στα ίδια τρόφιμα κεκορεσμένων λιπών και χοληστερίνης.

Τα θαλασσινά (ιδίως οι γαρίδες) και τα αυγά είναι εξαιρέσεις, περιέχουν σχεδόν μόνο χοληστερίνη με ελάχιστα κεκορεσμένα λίπη.

[Ανά 100 γραμμάρια άψητα: Χοληστερίνη, σε mg / Κεκορεσμένα λίπη, σε gr:

Γαρίδα: 150/0, Καλαμάρι: 233/0.36, Σουπιά: 110/0.2, Χταπόδι: 45/0.2, Μύδια: 47/1.2

Πηγή: Αμερικανική Κυβέρνηση: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-search]

Στα 2/3 των ανθρώπων η κατανάλωση φαγητών με χοληστερίνη (διατροφική) προκαλεί μείωση της απορρόφησης χοληστερίνης από το έντερο, μείωση της παραγωγής χοληστερίνης από το ήπαρ (ενδογενής) και αύξηση της αποβολή της μέσω της χολής, οπότε δεν υπάρχει μεταβολή της ολικής χοληστερίνης, της LDL και της HDL στο αίμα.

Στο υπόλοιπο 1/3 των ανθρώπων, αυξάνονται ελαφρά τόσο η LDL όσο και η HDL στο αίμα, όμως ο λόγος LDL/HDL (δείκτης δημιουργίας αθηρωματικών πλακών) παραμένει σχεδόν αμετάβλητος.(Δες πιο κάτω)

Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ LDL

Ο θεμέλιος λίθος για την μείωση-θεραπεία της αυξημένης LDL χοληστερίνης (που προκαλεί τις αθηρωματικές καρδιαγγειακές παθήσεις) είναι οι αλλαγές στην διατροφή, η άσκηση και η μείωση του σωματικού βάρους (Υγιεινο- διαιτητικές αλλαγές) και οπωσδήποτε η διακοπή του καπνίσματος.

Η ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Παραδείγματα πολύ καλής δίαιτας είναι η παλιά Κρητική Μεσογειακή Δίαιτα, η Χορτοφαγική δίαιτα (με λήψη επιπλέον βιταμίνης Β12) και η εκκλησιαστική νηστεία.

# Μεγάλης σημασίας είναι η ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ των κεκορεσμένων ζωικών ΛΙΠΩΝ, με φυτικά λάδια και κυρίως με ελαιόλαδο.

Στο ανωτέρω σχεδιάγραμμα φαίνεται ότι η αντικατάσταση του 5% της ενέργειας των Κεκορεσμένων Λιπαρών (SFA) με Μονοακόρεστα (MUFA) ή Πολυακόρεστα (PUFA) ή Υδατάνθρακες από Σπόρους ολικής αλέσεως (σιτηρά- καστανό ρύζι), μειώνει τις Καρδιαγγειακές παθήσεις.

# ΑΥΞΑΝΟΥΜΕ την κατανάλωση θαλασσινών (ιδίως λιπαρών ψαριών / Ω-3 λιπαρά), μη αμυλωδών λαχανικών, φρούτων (αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες), οσπρίων, σπόρων όπως π.χ. κολοκυθόσπορων (άψητων και ανάλατων), γαλακτοκομικών με λίγα λιπαρά και χρησιμοποιούμε αναποφλοίωτα δημητριακά και ρύζι και πουλερικά χωρίς πέτσα.

Το ελαιόλαδο και τα μη τροπικά λάδια σε υγρή μορφή, η μαγιονέζα και τα αυγά και οι ξηροί καρποί (άψητοι και ανάλατοι) συστήνονται σε μέτριες ποσότητες για να μην αυξηθεί το σωματικό βάρος.

# Επίσης πρέπει να ΜΕΙΩΘΕΙ ΣΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ η κατανάλωση:

α) ΚΕΚΟΡΕΣΜΕΝΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ (βρίσκονται στο μοσχάρι, αρνί, χοιρινό, πέτσα πουλερικών, τυρί και στα υπόλοιπα πλήρη γαλακτοκομικά, στο βούτυρο, σε ορισμένα τροπικά λάδια όπως coconut oil, palm oil κλπ) και

β) “εξευγενισμένων” απλών υδατανθράκων.

# Επιπλέον πρέπει να μηδενιστεί η κατανάλωση ΤΡΑΝΣ ΛΙΠΑΡΩΝ (κυρίως τα μερικώς υδρογονωμένα στερεοποιημένα λάδια). Τα τρανς λιπαρά πέρα από την αύξηση της LDL («κακή») προκαλούν και μείωση της HDL («καλή») χοληστερίνης.

Υπ’ όψιν ότι πολλά ΕΤΟΙΜΑ τρόφιμα όπως σνακς, τηγανιτά, κέικς, μπισκότα, πάστες, πίτες, κράκερς, ντόνατς, κρουασάνς, κλπ. περιέχουν τρανς και κεκορεσμένα λιπαρά, γι’ αυτό πρέπει να ελέγχουμε την ετικέτα τους. Τα τηγανητά (κυρίως έξω από το σπίτι) περιέχουν συνήθως τρανς λιπαρά γι’ το πρέπει να αποφεύγονται.

# Η Χοληστερίνη στη διατροφή πρέπει να είναι <300 mg/ημέρα ιδίως σε όσους έχουν αυξημένη LDL.

ΤΑ ΑΥΓΑ

Σε ένα μεσαίο αυγό (περίπου 50 γραμμαρίων) υπάρχουν περίπου 70 θερμίδες, 175 mg χοληστερίνης και λιγότερο από 2 γραμμάρια κεκορεσμένου λίπους.

Το αυγό στο ασπράδι του περιέχει υψηλής αξίας πρωτεΐνη στον δε κρόκο του περιέχει Χολίνη (χρειάζεται για τον μεταβολισμό και τους μυς), βιταμίνες D, Α και Β12, Lutein και Zeaxanthin (θεωρούνται καλές για μάτια) Σελήνιο κλπ.

Για τα ασπράδια χωρίς τον κρόκο, το όριο κατανάλωσης είναι όσο επιτρέπεται για τις πρωτεΐνες αν δεν γίνει κατανάλωση άλλης μορφής πρωτεϊνών.

Για παράδειγμα αν επιτρέπεται κατανάλωση 1800 θερμίδων, το 15% των ολικών θερμίδων από πρωτεΐνες = περίπου 270 θερμίδες = 67 γραμμάρια πρωτεΐνης/ ημέρα (4 θερμίδες ανά 1 γραμμάριο καθαρής πρωτεΐνης).

Όμως σε χρόνια Νεφρική νόσο, δεν επιτρέπονται περισσότερα από 40-50 γραμμάρια καθαρής πρωτεΐνης/ημέρα.

Το μέτριο αυγό περιέχει περίπου 3.5 γραμμάρια πρωτεΐνης στο ασπράδι και περίπου 2.5 γραμμάρια στον κρόκο. Έτσι αν δεν γίνει κατανάλωση άλλων πρωτεϊνών, επιτρέπονται μέχρι 15 ασπράδια και ένας κρόκος τη μέρα.

Ένα εργαλείο στο διαδίκτυο βοηθά να υπολογιστούν οι ανάγκες σε θερμίδες, ανάλογα με την ηλικία το ύψος και το βάρος:

https://www.calculator.net/calorie-calculator.html# (Πατούμε το Metric Units)

ΑΥΓΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

### Γενικά τα αυγά ΔΕΝ σχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Όσον αφορά τα ισχαιμικά εγκεφαλικά είτε δεν αυξάνουν τον κίνδυνο (είτε και τον μειώνουν, σε δόση > 7 αυγά/εβδομάδα).

Όσον αφορά τα εμφράγματα, δεν αυξάνουν τον κίνδυνο.

# Αν αντικατασταθούν δε οι θερμίδες από το κόκκινο κρέας (του χοιρινού συμπεριλαμβανομένου) και από το επεξεργασμένο κρέας με ίσες θερμίδες από αυγά (ή λιπαρά ψάρια ή τυρί με λίγα λιπαρά ή γιαούρτι με λίγα λιπαρά), μειώνεται ο κίνδυνος κατά 20% περίπου.

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΚΡΟΚΩΝ

### Έτσι στον υγιή πληθυσμό, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία (ΑΗΑ), συνιστά μέχρι 7 κρόκους ανά εβδομάδα.

### Για όσους όμως έχουν Υπερχοληστεριναιμία, Στεφανιαία νόσο, Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, Στένωση καρωτίδων, Αποφρακτική αρτηριοπάθεια κάτω άκρων ή Σ. Διαβήτη ή Καρδιακή ανεπάρκεια, επιτρέπονται μέχρι 3 κρόκοι ανά εβδομάδα.

### Για όσους είναι χορτοφάγοι ή είναι μεγαλύτερης ηλικίας με φυσιολογική χοληστερίνη επιτρέπονται μέχρι 2 κρόκοι/ημέρα.

Το ίδιο ισχύει για 85 γραμμάρια γαρίδες που αντιστοιχούν σε ένα αυγό (αυτές έχουν περίπου 160 γραμμάρια χοληστερίνης και σχεδόν μηδέν κεκορεσμένα λιπαρά).

ΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ

Η Χοληστερίνη (είδος λιπιδίου) είναι φίλος αν κυκλοφορεί στο αίμα σε χαμηλά επίπεδα, γιατί χρειάζεται για την καλή λειτουργία του οργανισμού και εχθρός αν κυκλοφορεί στο αίμα σε αυξημένες τιμές, γιατί δημιουργεί αθηρωματικές πλάκες στις αρτηρίες της καρδιάς που οδηγούν σε έμφραγμα.

Η χοληστερίνη χρειάζεται κυρίως για την κατασκευή και καλή λειτουργία της μεμβράνης που περιβάλλει τα κύτταρα μας και για την παραγωγή ορμονών όπως ανδρογόνων και οιστρογόνων, κορτιζόνης, αλδοστερόνης. Eπίσης χρειάζεται για την παραγωγή βιταμίνης D, για την παραγωγή χολής, για το σχηματισμό των περιβλημάτων των νευρικών κυττάρων κ.λ.π.

Η χοληστερίνη που κυκλοφορεί στο αίμα μας, προέρχεται σε μικρό μόνο ποσοστό, περίπου 25%, από τα φαγητά. Το υπόλοιπο 75% παράγεται κυρίως από τα κύτταρα του ήπατος.

Η χοληστερίνη (από το ήπαρ και το φαγητό) δεν μπορεί να κυκλοφορήσει στο αίμα μόνη της, έτσι κυκλοφορεί συνδεδεμένη σε λιποπρωτεΐνες σε 5 μορφές (χυλομικρά, VLDL, IDL, LDL και HDL).

Οι σπουδαιότερες από αυτές είναι η “καλή” χοληστερίνη ή HDL και η “κακή” χοληστερίνη ή LDL.

Οι Λιποπρωτεΐνες είναι σωματίδια, κυρίως σφαιρικά, που αποτελούνται από Χοληστερίνη (ελεύθερη και εστεροποιημένη), Τριγλυκερίδια, Φωσφολιπίδια και Πρωτεΐνες (Απo-πρωτεΐνες).

Η LDL εισχωρεί κάτω από το ενδοθήλιο των αγγείων (μαζί με τις άλλες που προέρχονται από το ήπαρ) και δημιουργεί τις αθηρωματικές πλάκ ες.

Η HDL χοληστερίνη είναι αυτή που απομακρύνεται από τις αθηρωματικές πλάκες και επιστρέφει στο ήπαρ (αντίστροφη μεταφορά χοληστερίνης).

Κυρίως η αυξημένη LDL Χοληστερίνη στο αίμα δημιουργεί τα Εμφράγματα (θανατηφόρα και μη), το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, τη Στένωση καρωτίδων, την Αποφρακτική αρτηριοπάθεια κάτω άκρων κλπ.

Έχει υπολογιστεί ότι κάθε 38 mg/dL μείωσης της LDL σχετίζεται 20–25%, μείωση της καρδιακής θνητότητας και των μη θανατηφόρων εμφραγμάτων.

Επίσης από το ήπαρ παράγεται η Λιποπρωτεΐνη α (Lp a) που είναι περισσότερο επιβλαβής από την LDL χοληστερίνη (πέρα από τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών, αυξάνει επιπλέον τη δημιουργία θρόμβων).

ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Οι ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ θα πρέπει να προσφέρουν περίπου το 50% των ολικών θερμίδων, καλύτερα δε να είναι χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (δηλαδή να μην αυξάνουν απότομα τη γλυκόζη στο αίμα).

Προτιμούνται στα τρόφιμα με πολλές φυτικές ίνες, (άπεπτοι υδατάνθρακες) και θα πρέπει να λαμβάνονται τουλάχιστον 40 γραμμάρια ημερησίως, από τις οποίες οι μισές πρέπει να είναι διαλυτές ίνες.

Η β-γλυκάνη πρέπει να καταναλώνεται >3 γραμμάρια ημερησίως (φυτική ίνα από τη βρώμη και το κριθάρι).

Οι ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ θα πρέπει να προσφέρουν περίπου το 15% των ολικών θερμίδων (αν υπάρχει νεφρική ανεπάρκεια, το ποσοστό μειώνεται) και θα προέρχονται κυρίως από ψάρια και θαλασσινά, πουλερικά (χωρίς πέτσα), όσπρια, ξηρούς καρπούς, τυριά με χαμηλά λιπαρά, σόγια και αυγά.

Τα ΛΙΠΗ δεν πρέπει να προσφέρουν περισσότερο από το 35% των ολικών θερμίδων. Τα κεκορεσμένα (ζωικά λίπη), λιγότερο από το 7%, τα trans λιπαρά οξέα (κυρίως τα μερικώς υδρογονωμένα φυτικά λάδια) στο ΜΗΔΕΝ, τα πολυακόρεστα (π.χ. αραβοσιτέλαιο, λιπαρά ψάρια) το 12% και τα μονοακόρεστα (πχ. ελαιόλαδο) 16%.

Απαραίτητα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα είναι τα ωμέγα-3 (α-Λινολεϊκό οξύ, ΕΡΑ, DHA / βρίσκονται κυρίως στα λιπαρά ψάρια, τα καρύδια, τους κολοκυθόσπορους, στα αυγά) και τα ωμέγα-6 (Λινολεϊκό οξύ > Αραχιδονικό οξύ / βρίσκονται κυρίως στο αραβοσιτέλαιο, στους ηλιόσπορους, στα αυγά).

Οι φυτικές στερόλες/στανόλες πρέπει να καταναλώνονται > 2 γραμμάρια/ημέρα (εμποδίζουν την απορρόφηση χοληστερίνης από το έντερο / βρίσκονται σε φυτικά λάδια, ξηρούς καρπούς, όσπρια κλπ).

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/CIR.0000000000000743

https://academic.oup.com/eurheartj/advance-article/doi/10.1093/eurheartj/ehz455/5556353#165442471

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/CIR.0000000000000678

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗΣ (ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ)

superman — Wed, 27 Nov 2019 17:19:38 +0000

Ενημερώθηκε στις 18/8/2023

Η ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ

Όλα τα κύτταρα μας παράγουν χοληστερίνη για τις ανάγκες τους, αλλά μόνο τα κύτταρα του ήπατος παράγουν επιπλέον χοληστερίνη από αυτήν που χρειάζονται.

Οι σπουδαιότερες από αυτές είναι η “καλή” χοληστερίνη ή HDL και η “κακή” χοληστερίνη ή LDL.

# Στις αρχαίες εποχές που οι πρόγονοι όλο βάδιζαν και έτρωγαν όποτε έβρισκαν φαγητό, έπρεπε να υπάρχουν αυξημένες ποσότητες VLDL, για την προσφορά Τριγλυκεριδίων (πηγή ενέργειας) στους ιστούς.

Όμως όταν η VLDL δώσει τα Τριγλυκερίδια στους ιστούς, μετατρέπεται τελικά στην LDL Χοληστερίνη, που τότε δεν προκαλούσε αθηρωμάτωση, γιατί ήταν μειωμένη στο αίμα, λόγω της συνεχούς κίνησης και του σποραδικού φαγητού.

Στη σημερινή εποχή με τη διατροφή της αφθονίας και της μειωμένης κίνησης, η LDL Χοληστερίνη είναι υπερβολικά αυξημένη, οπότε εναποτίθεται στις αρτηρίες προκαλώντας τους στενώσεις.

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗΣ

Ο θεμέλιος λίθος για την μείωση-θεραπεία της αυξημένης LDL χοληστερίνης είναι οι αλλαγές στην διατροφή, στην άσκηση και στην μείωση του σωματικού βάρους (Υγιεινο- διαιτητικές αλλαγές) και οπωσδήποτε η διακοπή του καπνίσματος.

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Άλλο άρθρο της ιστοσελίδας αναφέρεται ειδικά στη διατροφή των διαβητικών.

Παραδείγματα πολύ καλής δίαιτας είναι η παλιά Κρητική Μεσογειακή Δίαιτα, η Χορτοφαγική δίαιτα (με λήψη επιπλέον βιταμίνης Β12) και η εκκλησιαστική νηστεία.

Μεγάλης σημασίας είναι η ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ των κεκορεσμένων ζωικών ΛΙΠΩΝ ΜΕ φυτικά λάδια και κυρίως με ελαιόλαδο.

ΑΥΞΑΝΟΥΜΕ την κατανάλωση θαλασσινών (Ω-3 λιπαρά), μη αμυλωδών λαχανικών και φρούτων (αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες), οσπρίων, ξηρών καρπών (άψητων και ανάλατων), γιαουρτιού (με λίγα λιπαρά) και ίσως η λήψη ελάχιστης ποσότητας κρασιού και χρησιμοποιούμε αναποφλοίωτα δημητριακά και ρύζι.

Επίσης πρέπει να ΜΕΙΩΘΕΙ ΣΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ η λήψη κόκκινων κρεάτων (περιλαμβάνεται και το χοιρινό), επεξεργασμένων κρεάτων και “εξευγενισμένων” απλών υδατανθράκων.

Επιπλέον η ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ πρέπει να περιοριστεί στα 300 mg ημερησίως. Όσον αφορά στον κρόκο του αυγού, επιτρέπονται μέχρι 7/εβδομάδα, σε όσους όμως έχουν ψηλή χοληστερίνη ή καρδιαγγειακή πάθηση ή Σ. Διαβήτη επιτρέπονται 3/ εβδομάδα.

ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Οι ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ θα πρέπει να προσφέρουν περίπου το 50% των ολικών θερμίδων, καλύτερα δε να είναι χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (δηλαδή να μην αυξάνουν απότομα τη γλυκόζη στο αίμα).

Προτιμούνται στα τρόφιμα με πολλές φυτικές ινών, (άπεπτοι υδατάνθρακες) και θα πρέπει να λαμβάνονται τουλάχιστον 40 γραμμάρια ημερησίως, από τις οποίες οι μισές πρέπει να είναι διαλυτές ίνες.

Οι ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ θα πρέπει να προσφέρουν περίπου το 15% των ολικών θερμίδων (αν υπάρχει νεφρική ανεπάρκεια, το ποσοστό μειώνεται) και θα προέρχονται κυρίως από ψάρια και θαλασσινά, πουλερικά (χωρίς πέτσα), όσπρια, ξηρούς καρπούς, τυριά με χαμηλά λιπαρά, σόγια και αυγά.

Τα ΛΙΠΗ δεν πρέπει να προσφέρουν περισσότερο από το 35% των ολικών θερμίδων. Τα κεκορεσμένα (ζωικά λίπη), λιγότερο από το 7%, τα trans λιπαρά οξέα (κυρίως τα μερικώς υδρογονωμένα φυτικά λάδια) στο ΜΗΔΕΝ, τα πολυακόρεστα (π.χ. αραβοσιτέλαιο) το 11% και τα μονοακόρεστα (πχ. ελαιόλαδο) 17%.

Τα λίπη πρέπει να προέρχονται κυρίως από τα μονοακόρεστα όπως το ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ και επίσης από τα ωμέγα-3 (ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ) και ωμέγα-6 (π.χ. καρύδια) λιπαρά οξέα.

ΠΟΣΟ ΧΑΜΗΛΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΕΒΕΙ Η LDL ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ ?

Πριν να αποφασίσει ο γιατρός για τον κάθε άνθρωπο, πόσο πρέπει να κατέβει η LDL χοληστερίνη στο αίμα του πρέπει να υπολογίσει τον κίνδυνο που διατρέχει, για έμφραγμα μυοκαρδίου ή για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Σε έναν υγιή άνθρωπο ο υπολογισμός του κινδύνου εμφράγματος ή εγκεφαλικού στην επόμενη 10ετία, γίνεται συνυπολογίζοντας όλους τους παράγοντες κινδύνου.

Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρία έχει δημιουργήσει ένα score on line, το HeartScore που υπολογίζει τα θανατηφόρα καρδιαγγειακά επεισόδια της επόμενης 10ετίας και χρησιμοποιείται μόνο για ηλικίες 40 ως 65 ετών.

Αν όμως σε κάποιον ήδη υπάρχει Στεφανιαία νόσος ή έχει πάθει έμφραγμα ή θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο (μόνιμο ή παροδικό) ή στένωση καρωτίδων ή περιφερική αρτηριοπάθεια ή ανεύρυσμα αορτής ή Σ. Διαβήτης (τύπου 1 ή 2), ή βαρειά Νεφρική ανεπάρκεια ή έχει οικογενή υπερχοληστεριναιμία, τότε δεν χρειάζεται να υπολογίσουμε τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, γιατί ήδη αυτός είναι πάρα πολύ ψηλός.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές οδηγίες, του 2019 αναφέρουν για το στόχο μείωσης της LDL:

α1) Σε πολύ ψηλό κίνδυνο (είτε αν υπάρχει κάποια από τις καταστάσεις που αναφέρθηκαν πιο πάνω είτε σε κίνδυνο > 10% με το HeartScore) πρέπει να μειωθεί κάτω από 55 mg/dL

(ή πρέπει να μειωθεί περισσότερο από 50% η LDL χοληστερίνη, αν ο στόχος των 55 mg/ dL δεν μπορεί να επιτευχθεί).

α2) Αν ο κίνδυνος είναι >10% και επιπλέον συμβεί δεύτερο αγγειακό επεισόδιο (οποιοδήποτε) στα επόμενα 2 χρόνια, ενώ παίρνει τη μέγιστη ανεκτή δόση Στατίνης, η LDL πρέπει να μειωθεί κάτω από 40 mg/dL.

β) Σε ψηλό κίνδυνο (κίνδυνος από 5% ως 10% με το HeartScore ή πολύ αυξημένο έναν παράγοντα κινδύνου) πρέπει να μειωθεί κάτω από 70 mg/dL.

γ) Σε μέτριο κίνδυνο (κίνδυνος από 1% ως 5% με το HeartScore) πρέπει να μειωθεί κάτω από 100 mg/dL.

δ) Σε χαμηλό κίνδυνο (κίνδυνος < 1% με το HeartScore) πρέπει να μειωθεί κάτω από 116 mg/dL !!

Η ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

Ανάλογα με τον τον Κίνδυνο που διατρέχει ο άνθρωπος στην επόμενη 10ετία για έμφραγμα μυοκαρδίου και για έμφρακτο στον εγκέφαλο θα προστεθεί αργότερα (αν δεν φτάσουν οι υγιεινο- διαιτητικές αλλαγές) ή θα αρχίσει άμεσα (επιπλέον των υγιεινο- διαιτητικών αλλαγών) και Φαρμακευτική θεραπεία.

Η φαρμακευτική θεραπεία γίνεται πρωτίστως και κυρίως με την χορήγηση Στατινών (εμποδίζουν την παραγωγή χοληστερίνης από το ήπαρ).

Αν αυτές δεν επαρκούν στην μέγιστη τους δόση, προστίθεται και Εζετιμίμπη (εμποδίζει την είσοδο χοληστερίνης από το έντερο στο αίμα).

Επίσης έχουμε τα παλιότερα φάρμακα δεσμευτές χολικών αλάτων (BAS), τη Νιασίνη και τα νεότερα φάρμακα, τους αναστολείς του ενζύμου PCSK9.

Οι αναστολείς του ενζύμου PCSK9 αυξάνουν τους διαθέσιμους υποδοχείς LDL χοληστερίνης (που ανακυκλώνονται) στην επιφάνεια των ηπατοκυττάρων, οπότε απομακρύνεται πολύ περισσότερη LDL χοληστερίνης από το αίμα.

ΝΕΩΤΕΡΑ ΦΑΡΜΑΚΑ

Αν υπάρχει μη ανοχή στις Στατίνες πιθανόν να χορηγηθεί το Bempedoic acid – Nexletol (αυτό αναστέλλει τη σύνθεση χοληστερίνης) μαζί με Εζετιμίμπη.

Επίσης το φάρμακο ολιγονουκλεοτίδιο Inclisiran (Leqvio), (αυτό είναι small interfering RNA ή siRNA), μειώνει την LDL Χοληστερίνη περισσότερο από 50%, συγκριτικά με την αρχική τιμή της, με δυο ενέσεις το χρόνο !!

Αυτό καταστρέφει εκλεκτικά το mRNA που οδηγεί στη δημιουργία του ενζύμου PCSK9, οπότε υπάρχει περίσσεια LDL υποδοχέων στην επιφάνεια των ηπατοκυττάρων, αυξημένη αφαίρεση της LDL Χοληστερίνης και συνεπώς μείωση της στο αίμα.

Το Inclisiran (Leqvio) έχει εγκριθεί από το FDA για χορήγηση σε αθηρωματική καρδιαγγειακή νόσο (που προκαλούν έμφραγμα ή ισχαιμικό εγκεφαλικό) ή ετερόζυγο οικογενή υπερχοληστεριναιμία, αν η δίαιτα και η μέγιστη ανεκτή δόση Στατίνης δεν είναι αρκετά για τη μείωση LDL της χοληστερίνης στο επιδιωκόμενο.

https://www.fda.gov/drugs/news-events-human-drugs/fda-approves-add-therapy-lower-cholesterol-among-certain-high-risk-adults

Λεπτομέρειες στο άρθρο “Η θεραπεία της αυξημένης Χοληστερίνης“.

Η ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ – ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΑΤΙΝΩΝ

superman — Sat, 08 Sep 2018 16:16:33 +0000

Ενημερώθηκε στις 13/7/2020

Η θεραπεία της αυξημένης χοληστερίνης στους Διαβητικούς αναφέρεται σε άλλη ενημέρωση της ιστοσελίδας.

ΠΟΣΟ ΧΑΜΗΛΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΕΒΕΙ Η LDL ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ ?

Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρία έχει δημιουργήσει ένα score on line, το HeartScore. Αυτό υπολογίζει μόνο τα θανατηφόρα καρδιαγγειακά επεισόδια της επόμενης 10ετίας και χρησιμοποιείται μόνο για ηλικίες 40 ως 65 ετών.

Αν όμως σε κάποιον ήδη υπάρχει Στεφανιαία νόσος ή έχει πάθει έμφραγμα ή θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο (μόνιμο ή παροδικό) ή στένωση καρωτίδων ή περιφερική αρτηριοπάθεια ή ανεύρυσμα αορτής ή Σ. Διαβήτης (τύπου 1 ή 2), ή βαρειά Νεφρική ανεπάρκεια ή έχει οικογενή υπερχοληστεριναιμία, τότε δεν χρειάζεται να υπολογίσουμε τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, γιατί ήδη αυτός είναι πάρα πολύ ψηλός.

Ο πιο κάτω πίνακας της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας κατατάσσει σε κατηγορίες κινδύνου τους ανθρώπους.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές οδηγίες, του 2019 αναφέρουν για το στόχο μείωσης της LDL:

(ή πρέπει να μειωθεί περισσότερο από 50% η LDL χοληστερίνη, αν ο στόχος των 55 mg/ dL δεν μπορεί να επιτευχθεί).

γ) Σε μέτριο κίνδυνο (κίνδυνος από 1% ως 5% με το HeartScore) πρέπει να μειωθεί κάτω από 100 mg/dL.

δ) Σε χαμηλό κίνδυνο (κίνδυνος < 1% με το HeartScore) πρέπει να μειωθεί κάτω από 116 mg/dL !!

Η ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η φαρμακευτική θεραπεία γίνεται με την χορήγηση Στατινών. Αν αυτές δεν επαρκούν στην μέγιστη τους δόση, προστίθεται και Εζετιμίμπη. Επίσης έχουμε τα παλιότερα φάρμακα δεσμευτές χολικών αλάτων (BAS), τη Νιασίνη και τα νεότερα φάρμακα, τους αναστολείς του ενζύμου PCSK9.

ΟΙ ΣΤΑΤΙΝΕΣ

Οι Στατίνες είναι φάρμακα που εμποδίζουν την δράση του ενζύμου HMG-CoA reductase, έτσι εμποδίζεται η παραγωγή ενδοκυττάριας χοληστερίνης στο ήπαρ.

Οι Στατίνες είναι δύο ειδών, οι μεγάλης ισχύος και οι μέτριας ισχύος.

Μεγάλης ισχύος είναι η Atorvastatin (π.χ. Lipitor) σε δόση 40-80mg και η Rosuvastatin (π.χ. Crestor) σε δόση 20-40 mg.

Μέτριας ισχύος είναι η Simvastatin (π.χ. Zocor) 20–40 mg, η Pravastatin (π.χ. Pravachol) 40 mg, η Lovastatin (π.χ. Mevacor) 40 mg, η Fluvastatin (π.χ. Lescol) XL 80 mg και η Pitavastatin (π.χ. Livazo) 2–4 mg.

ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΑΤΙΝΩΝ

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία (ΑΗΑ), εξέδωσε τον Δεκέμβριο του 2018 μια δήλωση για τις παρενέργειες των Στατινών:

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/ATV.0000000000000073

Οι Στατίνες μπορεί να προκαλέσουν μυαλγίες, αύξηση των ηπατικών ενζύμων, αύξηση της CPK από πρόκληση βλάβης στους μυς, όπως και σπάνια Σ. Διαβήτη.

Προκαλούν εμφάνιση νέου διαβήτη σε 1/1000/έτος (σε μεγαλύτερο ποσοστό αν υπάρχει προδιαβήτης ή μεταβολικό σύνδρομο).

Δεν σταματούμε όμως την Στατίνη, γιατί το όφελος που προκαλεί από την μείωση των καρδιαγγειακών επεισοδίων, είναι πολύ μεγαλύτερο από τον κίνδυνο δημιουργίας Σ.Δ. από αυτήν.

[ Άλλη μετα-ανάλυση έδειξε ότι 1 άτομο/500/έτος πρωτοεμφανίζει Σ.Δ. ιδίως σε μεγάλες ηλικίες και σε πολύ μεγάλες δόσεις (π.χ. Atorvastatin ή Simvastatin 80 mg). ]

https://academic.oup.com/eurheartj/article/39/27/2526/4987130 (2018)

Δεν επηρεάζουν τις γνωστικές λειτουργίες, την νεφρική λειτουργία, δεν προκαλούν καταρράκτη.

Σε ασθενείς με Εγκεφαλο-αγγειακή βλάβη πιθανώς αυξάνουν την αιμορραγία στον εγκέφαλο, όμως επειδή μειώνουν πολύ τον κίνδυνο αθηροθρομβωτικού εγκεφαλικού, τα συνολικά εγκεφαλικά είναι πολύ μειωμένα.

# Παρά την αναγγελία του FDA του 2012 για πιθανό κίνδυνο μείωσης των νοητικών- γνωστικών λειτουργιών σε ανθρώπους που λαμβάνουν Στατίνη, οι τελευταίες μελέτες για το θέμα αναφέρουν ότι παρά την ύπαρξη μερικών σπάνιων περιπτώσεων (case reports), οι Στατίνες συγκρινόμενες με ψευδοφάρμακο, ΔΕΝ προκαλούν αυτήν την παρενέργεια. (Υπ’ όψιν ότι ίσως οι Στατίνες προστατεύουν από τη νόσο του Alzheimer.)

Μια νέα μελέτη σε ανθρώπους 70-90 ετών, επιβεβαιώνει ότι οι Στατίνες δεν μειώνουν τις νοητικές λειτουργίες, στα 6 χρόνια παρακολούθησης.

http://www.onlinejacc.org/content/74/21/2554

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4483758/
https://alzres.biomedcentral.com/…/10.1186/s13195-017-0237-y
http://www.acc.org/…/sun-445pmet-hope-3-the-effect-of-bp-an…
https://www.aafp.org/afp/2017/0201/p151.html

# Αυξάνουν τα ηπατικά ένζυμα σε ποσοστό περίπου 1.2%, χωρίς καμιά κλινική σημασία. Η Ιδιοσυγκρασιακή βλάβη του ήπατος είναι εξαιρετικά σπάνια (1:100.000) και δεν γνωρίζουμε αν ευθύνονται οι Στατίνες γι’ αυτήν.

https://academic.oup.com/eurheartj/article/39/27/2526/4987130

Για περισσότερες πληροφορίες για το ήπαρ και τις Στατίνες, πατήστε εδώ.

Προσοχή χρειάζεται όταν συγχορηγείται Στατίνη (εκτός της Πραβαστατίνης, Ροσουβαστατίνης και Πιταβαστατίνης) με ορισμένα άλλα φάρμακα (που δρουν στο κυτόχρωμα P450 3A4) γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος παρενεργειών από αυτήν.

Ο πιο κάτω πίνακας δείχνει τα φάρμακα που μαζί με Στατίνη αυξάνουν τον κίνδυνο μυοπάθειας.

Μυοπάθεια από Στατίνες (με αύξηση της CK > 10πλάσιο του ανώτερου φυσιολογικού ορίου) εμφανίζεται σε 1/1.000-10.000/έτος.

Οι μυαλγίες (SAMS– Statin Associated Muscle Symptoms) εμφανίζονται σε 5% με τη μέγιστη δόση της Ατορβαστατίνης (80 mg) στους 6 μήνες σε διπλές τυφλές μελέτες (χωρίς να επηρεάζεται η μυϊκή δύναμη) και με μικρή αύξηση της CK, κατά 20 μονάδες.

https://www.ahajournals.org/doi/abs/10.1161/CIRCULATIONAHA.112.136101?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori:rid:crossref.org&rfr_dat=cr_pub%3dpubmed

https://academic.oup.com/eurheartj/article/36/17/1012/2465952

Δεν διακόπτουμε τη Στατίνη παρά μόνο αν τα ηπατικά ένζυμα ξεπεράσουν το τριπλάσιο της ανώτερης φυσιολογικής τιμής ή η CPK ξεπεράσει το 5πλάσιο (?) της ανώτερης φυσιολογικής τιμής. Σε μυαλγίες μπορεί να μειώσουμε τη δόση ή να δοκιμάσουμε άλλη Στατίνη.

Η EZETIMIBE

Η Εzetimibe (Ezetrol) έχει ήπια δράση, εμποδίζοντας την είσοδο χοληστερίνης από το έντερο στο αίμα.

Μια μελέτη, η IMPROVE-IT έδειξε ότι σε ασθενείς μετά από έμφραγμα, η προσθήκη εζετιμίμπης, στην Simvastatin των 40 mg, μειώνει επιπλέον την LDL, κατά 17 mg/dL και τα καρδιαγγειακά επεισόδια κατά 2%, χωρίς όμως κανένα όφελος στην συνολική θνητότητα.

ΟΙ ΑΝΑΣΤΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ PCSK9

Πρόσφατα κατασκευάστηκαν 2 φάρμακα μονοκλωνικά αντισώματα – αναστολείς του ενζύμου PCSK9, η Alirocumab (Praluent της εταιρίας Sanofi) και η Evolocumab (Repatha της εταιρίας Amgen).

Αυτά τα φάρμακα αυξάνουν τους διαθέσιμους υποδοχείς LDL χοληστερίνης (που ανακυκλώνονται) στην επιφάνεια των ηπατοκυττάρων, οπότε απομακρύνεται περισσότερη LDL χοληστερίνης από το αίμα.

Το επιτυγχάνουν μέσω αναστολής του ενζύμου PCSK9 (που καταστρέφει τους υποδοχείς LDL χοληστερίνης).

Περισσότερα για τους αναστολείς του ενζύμου PCSK9 μπορείτε να δείτε σε άλλο άρθρο της ιστοσελίδας.

ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΣΟ ΙΣΧΥΡΗ ΣΤΑΤΙΝΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΟΘΕΙ, ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

Οι Αμερικανικές οδηγίες δεν χρησιμοποιούν τιμές στόχους για τη Χοληστερίνη, αλλά αναφέρουν την ισχύ της Στατίνης που πρέπει να δοθεί, ανάλογα με την περίπτωση.

Έτσι βάσει των Αμερικανικών οδηγιών, πριν να αποφασίσει ο γιατρός για τον κάθε άνθρωπο, αν πρέπει να χορηγήσει και ποιας ισχύος Στατίνη, πρέπει να υπολογίσει- εκτιμήσει τον κίνδυνο που διατρέχει για έμφραγμα μυοκαρδίου ή για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Το 2016 η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρία (AHA) εξέδωσε έναν επικαιροποιημένο υπολογιστή κινδύνου, τον ASCVD Risk Calculator.

Το εργαλείο αυτό του υπολογισμού του κινδύνου υπολογίζει τα Καρδιαγγειακά επεισόδια (θανατηφόρα και μη) στην επόμενη 10ετία, ισχύει για ηλικίες 40 ως 79 ετών και εξαρτάται πολύ από την ηλικία.

Το 2018 εκδόθηκαν νέες Οδηγίες από την Αμερική. Αυτές φαίνονται σε άλλο άρθρο της ιστοσελίδας.

Τα κυριότερα σημεία τους:

# Ο θεμέλιος λίθος για την μείωση της αυξημένης LDL χοληστερίνης είναι οι αλλαγές στην διατροφή, στην άσκηση και στην μείωση του σωματικού βάρους (Υγιεινο- διαιτητικές αλλαγές).

Ο πιο πάνω πίνακας στηρίζεται στον Αμερικανικό Υπολογιστή Κινδύνου.

Α) ΔΕΥΤΕΡΟΠΑΘΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ

Δευτεροπαθής πρόληψη σημαίνει ότι αν υπάρχει ήδη κλινική Αθηρωματική νόσος, να μειώσουμε τον κίνδυνο για (νέο) εγκεφαλικό ή έμφραγμα ή θάνατο από αυτά.

Υπάρχουσα κλινική αθηρωματική νόσος είναι:

Η Στεφανιαία νόσος (οξύ στεφανιαίο σύνδρομο, παλιό έμφραγμα, στηθάγχη, τοποθέτηση stent, εγχείρηση bypass) ή θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο (μόνιμο ή παροδικό) ή στένωση καρωτίδων ή περιφερική αρτηριοπάθεια ή ανεύρυσμα αορτής :

# Σε όλους με κλινική Αθηρωματική νόσο, χορηγείται Ισχυρή Στατίνη. (Αν υπάρξουν παρενέργειες αλλάζουμε σε μέτριας ισχύος. Αν > 75 ετών μέτρια ή ισχυρήΣτατίνη)

# Σε όσους παραμένει η LDL > 70 mg/dL, παρά το ότι λαμβάνουν τη μέγιστη ανεκτή δόση Στατίνης, προσθέτουμε Εζετιμίμπη (π.χ. Ezetrol).

# Σε όσους είναι πολύ υψηλού κινδύνου*, αν με τη διπλή θεραπεία (Στατίνη +Εζετιμίμπη) δεν μειωθεί η LDL < 70 mg/dL, προσθέτουμε επιπλέον και αναστολέα του ενζύμου PCSK9 (τριπλή θεραπεία).

Β) ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ

Χορηγείται Στατίνη:

1) Σε LDL ≥190 mg/dL (Σε ηλικίες > 20-75 ετών/ Χορήγηση της μέγιστης ανεκτής δόσης Στατίνης. Αν με αυτήν δεν επιτευχθεί μείωση της LDL, μεγαλύτερη από 50%, προσθέτουμε Εζετιμίμπη).

2) Σε ηλικίες 40 to 75 ετών που έχουν LDL >70 !! mg/dL, και υπάρχει:

i) Σ. Διαβήτης άσχετα από τον 10ετή κίνδυνο.

(Αν συνυπάρχουν επιπλέον παράγοντες κινδύνου, χορηγείται ισχυρή Στατίνη / Αν ο 10ετής κίνδυνος είναι > 20% και η μείωση της LDL είναι μικρότερη από 50% με την μέγιστη ανεκτή δόση Στατίνης, προσθέτουμε και Εζετιμίμπη.)

ii) Υψηλός 10ετή Καρδιαγγειακός Κίνδυνος

(αφορά ηλικίες 40 ως 79 ετών και υπολογίζεται στην ακόλουθη διεύθυνση:

http://static.heart.org/riskcalc/app/index.html#!/baseline-risk)

α) Αν ο 10ετής κίνδυνος είναι >20%

β) Αν ο 10ετής κίνδυνος είναι 7.5-20% (μέσος κίνδυνος) και συνυπάρχουν ενισχυτικοί παράγοντες κινδύνου**.

Στην τελευταία περίπτωση, αν εξακολουθεί να υπάρχει αμφιβολία για τη χορήγηση ή μη Στατίνης, χρησιμοποιούμε το CAC score (η ποσότητα ασβεστίου που υπάρχει στις στεφανιαίες αρτηρίες).

Σε CAC score: “0”, δεν χορηγείται Στατίνη, εκτός και αν ο άνθρωπος Καπνίζει ή έχει Σ. Διαβήτη ή έχει Οικογενειακό ιστορικό πρόωρου εμφράγματος ή εγκεφαλικού(σε 1^ου βαθμού συγγενή, για άντρα < 55, για γυναίκα < 65 ετών).

Σε CAC score: 1-99, χορηγείται Στατίνη ιδίως αν > 55 ετών.

Σε CAC score: > 100, χορηγείται Στατίνη.

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΕ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ > 75 ΕΤΩΝ

# Σ’ αυτούς πρέπει να ζυγίζονται το όφελος και η πιθανή ζημιά, και να λαμβάνονται υπ’ όψιν οι συνυπάρχουσες παθήσεις, όπως και οι προτιμήσεις του ενδιαφερομένου ανθρώπου.

# Σε ανθρώπους >75 ετών με LDL > 70 (!!) mg/dL η έναρξη μέτριας ισχύος Στατίνης μπορεί να είναι αιτιολογημένη (Οδηγία τύπου ΙΙβ. Το όφελος είναι λίγο μεγαλύτερο από τον κίνδυνο).

Αν όμως το CAC είναι “0” τότε δεν χορηγείται Στατίνη.

# Σε ανθρώπους >75 ετών αν συνυπάρχει Σ. Διαβήτης η έναρξη μέτριας ισχύος Στατίνης μπορεί να είναι αιτιολογημένη (Οδηγία τύπου ΙΙβ).

# Αν στην πορεία έχουμε μείωση σωματικών ή νοητικών λειτουργιών ή μειωθεί το προσδόκιμο επιβίωσης, μπορεί να είναι αιτιολογημένη η διακοπή της Στατίνης.

[Οι Αγγλικές οδηγίες αναφέρουν για το θέμα:

α) Για ηλικίες μέχρι 85 ετών Με ή χωρίς Διαβήτη: Χορηγούμε Στατίνη (π.χ. Atorvastatin 20 mg) αν ο 10ετής κίνδυνος, είναι > 10%, βάσει του Αγγλικού εργαλείου υπολογισμού κινδύνου (για ηλικίες 25- 84 ετών) https://qrisk.org/2017/index.php

β) Για ηλικίες > 85 ετών, (με ή χωρίς Διαβήτη) : Σκεφτόμαστε Στατίνη (π.χ. Atorvastatin 20 mg) αν ο 10ετής κίνδυνος, είναι > 10% (πιθανώς προσφέρεται μείωση κινδύνου του μη θανατηφόρου εμφράγματος).

https://www.nice.org.uk/guidance/cg181/chapter/1-Recommendations#lipid-modification-therapy-for-the-primary-and-secondary-prevention-of-cvd-2]

Μια πρόσφατη μελέτη παρατήρησης έδειξε μείωση των θανάτων κατά 25% με τη χορήγηση Στατίνης σε 6.8 χρόνια, σε πρωτογενή πρόληψη για ανθρώπους > 75 ετών.

https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2767861

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΕ ΝΕΟΥΣ, 20 TO 39 ΕΤΩΝ

Α) Υγιεινο- διαιτητικές αλλαγές πρωταρχικά.

Β) Στατίνη χορηγείται:

1) Σε οικογενειακό ιστορικό πρόωρου καρδιαγγειακού επεισοδίου

2) Σε LDL >160 mg/dL

3) Σε ύπαρξη Σ. Διαβήτη είτε με μεγάλη διάρκεια (> 10 χρόνια αν είναι τύπου ΙΙ / > 20 χρόνια σε τύπου Ι) είτε αν υπάρχει Νεφρική βλάβη (μικρολευκωματινουρία > 30 mg/24ωρο ή eGFR < 60 mL/min) ή Αμφιβληστροειδοπάθεια ή Νευροπάθεια ή Διαλείπουσα χωλότητα με ABI <0.9.

Λεπτομέρειες των νέων Οδηγιών από την Αμερική (2018) φαίνονται σε άλλο άρθρο της ιστοσελίδας.

Η ΜΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΥΞΗΜΕΝΗΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗΣ

Ο θεμέλιος λίθος για την μείωση-θεραπεία της αυξημένης LDL χοληστερίνης είναι οι αλλαγές στην διατροφή, στην άσκηση και στην μείωση του σωματικού βάρους.

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΙΤΑ

Περισσότερο ένοχη από την κατανάλωση χοληστερίνης, είναι η κατανάλωση κεκορεσμένων και trans λιπαρών, από τα οποία το ήπαρ μας παράγει αυξημένη ποσότητα χοληστερίνης.

Θα πρέπει λοιπόν να μειωθεί η πρόσληψη χοληστερίνης, κεκορεσμένων λιπαρών οξέων και Trans λιπαρών.

Έτσι η ενέργεια από τα Κεκορεσμένα Λιπαρά οξέα πρέπει να αντικατασταθεί με ενέργεια από τα Πολυακόρεστα και Μονοακόρεστα λιπαρά, όπως και από Σύνθετους Υδατάνθρακες.

Τα κεκορεσμένα υπάρχουν στο μοσχάρι, αρνί, χοιρινό, κατσίκι, στην πέτσα των πουλερικών, στο τυρί και στα υπόλοιπα πλήρη γαλακτοκομικά, στο βούτυρο,την κρέμα γάλακτος κλπ.

Επίσης το λάδι από καρύδα και φοινίκια είναι κεκορεσμένο και πρέπει να αποφεύγεται.

Οι τελευταίες Αμερικανικές οδηγίες (2013 AHA/ACC Guideline on Lifestyle Management to Reduce Cardiovascular Risk) συνιστούν μείωση των θερμίδων που προσλαμβάνονται με τα κεκορεσμένα λιπαρά (SFA) στο 5-6% των ολικών θερμίδων(αν πρέπει να μειωθεί η LDL Χοληστερίνη) και μηδενισμό των θερμίδων από τα ΤRANS λιπαρά.

https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/01.cir.0000437740.48606.d1

Π.χ. αν οι θερμίδες που χρειάζεται κάποιος είναι 2000/ημέρα, μόνο μέχρι 120 θερμίδες πρέπει να λαμβάνονται από τα SFA, άρα μέχρι 15 γραμμάρια SFA μπορούν να καταναλώνονται (1 γραμμάριο λίπους = 8 θερμίδες).

https://www.heart.org/en/healthy-living/healthy-eating/eat-smart/nutrition-basics/aha-diet-and-lifestyle-recommendations

[Ένα εργαλείο στο διαδίκτυο βοηθά να υπολογιστούν οι ανάγκες σε θερμίδες, ανάλογα με την ηλικία το ύψος και το βάρος:

https://www.calculator.net/calorie-calculator.html# (Πατούμε το Metric Units)]

Η αντικατάσταση τους θα γίνει με Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (PUFA π.χ. αραβοσιτέλαιο, σησαμέλαιο, φυστικέλαιο / αυτά περιέχουν κυρίως n-6, linoleic acid) και Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (MUFA, π.χ. ελαιόλαδο / αυτά περιέχουν κυρίως oleic acid).

Η αντικατάσταση των κεκορεσμένων λιπαρών με PUFA μειώνει τις Καρδιαγγειακές παθήσεις κατά 30%, που είναι περίπου όσο και η μείωση από τη χορήγηση Στατινών.

Μερική αντικατάσταση της ενέργειας από τα κεκορεσμένα λιπαρά, μπορεί να γίνει και με ενέργεια από σύνθετους υδατάνθρακες (κυρίως σπόρους ΧΩΡΙΣ αφαίρεση του περιβλήματος τους όπως δημητριακά ολικής αλέσεως και το καστανό – αναποφλοίωτο ρύζι) και φυτικές ίνες.

Αν τα κεκορεσμένα λιπαρά αντικατασταθούν από χαμηλής ποιότητας υδατάνθρακες όπως λευκό ψωμί, αποφλοιωμένο ρύζι ή πατάτες δεν υπάρχει όφελος στις καρδιαγγειακές παθήσεις.

Η ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Στα 2/3 των ανθρώπων η κατανάλωση φαγητών με Χοληστερίνη (διατροφική) προκαλεί μείωση της απορρόφησης χοληστερίνης από το έντερο, μείωση της παραγωγής χοληστερίνης από το ήπαρ (ενδογενής) και αύξηση της αποβολή της μέσω της χολής, οπότε δεν υπάρχει μεταβολή της ολικής χοληστερίνης, της LDL και της HDL στο αίμα.

Στο υπόλοιπο 1/3 των ανθρώπων, αυξάνονται ελαφρά τόσο η LDL όσο και η HDL στο αίμα όμως ο λόγος LDL/HDL (δείκτης δημιουργίας αθηρωματικών πλακών, φυσιολογικός <2.5) παραμένει σχεδόν αμετάβλητος.

Γνωρίζουμε ότι η χοληστερίνη της διατροφής δεν είναι όσο επιβλαβής θεωρούνταν παλιότερα.

Μέχρι πρόσφατα υπήρχε όριο κατανάλωσης της Χοληστερίνης για όλους στα 300 mg/ημέρα.

Ισχύει το όριο των 300 mg/ημέρα και σήμερα, αν έχουμε Υπερχοληστεριναιμία, Στεφανιαία νόσο, Στένωση καρωτίδων, Αποφρακτική αρτηριοπάθεια κάτω άκρων και Σ. Διαβήτη (ή άλλους παράγοντες κινδύνου όπως Κάπνισμα, Υπέρταση).

Για τους υπόλοιπους υγιείς ανθρώπους, η κατανάλωση Χοληστερίνης αφέθηκε ελεύθερη, όμως είναι σπουδαίο να μην το παρακάνουμε στην κατανάλωση της

Πηγές χοληστερίνης είναι τα ζωικά τρόφιμα. Πρέπει να αποφεύγονται οι κρόκοι των αυγών, τα τυριά, τα πλήρη γαλακτοκομικά, το χοιρινό, το αρνί, τα εντόσθια και ιδίως το μυαλό, τα αλλαντικά, τα γλυκά που περιέχουν βούτυρο, κρέμα γάλακτος και άλλα. Πληροφορίες για την ύπαρξη χοληστερίνης στα φαγητά υπάρχουν στην διεύθυνση:

http://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list

ΤΑ TRANS ΛΙΠΑΡΑ

Τα Trans λιπαρά οξέα είναι κυρίως τα υδρογονωμένα λάδια (π.χ. στερεοποιημένη μαργαρίνη- η υγρή μαργαρίνη περιέχει λιγότερα Trans).

Αυτά πρέπει να αποφεύγονται τελείως γιατί και αυξάνουν την LDL χοληστερίνη και μειώνουν την HDL χοληστερίνη.

Να σημειωθεί ότι πολλά φαγάδικα χρησιμοποιούν, δυστυχώς, για τηγάνισμα αυτά τα λιπαρά οξέα. Επίσης πρέπει να ελέγχουμε τις ετικέτες των έτοιμων τροφίμων, και να διαλέγουμε όσα αναγράφουν ότι περιέχουν “0” trans λιπαρά οξέα και “0” υδρογονωμένα λάδια.

ΦΑΓΗΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΥΞΗΘΟΥΝ

Πρέπει να αυξηθεί η πρόσληψη ελαιολάδου, πλήρων δημητριακών ιδίως κριθαριού και βρόμης, φρούτων και λαχανικών, οσπρίων, άψητων και ανάλατων ξηρών καρπών, θαλασσινών και γαλακτοκομικών με “0” λιπαρά.

Συστήνεται η λήψη φυτικών στερολών, 2 γραμμαρίων/ημέρα. Αυτές υπάρχουν στους άψητους και ανάλατους ξηρούς καρπούς, στο σουσάμι, στις ελιές, στον ηλιόσπορο κλπ.

Επίσης συστήνεται η πρόσληψη φυτικών ινών, που είναι άπεπτοι υδατάνθρακες. Η πρόσληψη τους θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 40 γραμμάρια ημερησίως, από τα οποία τα μισά πρέπει να προέρχονται από διαλυτές φυτικές ίνες. Οι τελευταίες βρίσκονται κυρίως στο ψύλλιο, στα φασόλια, στις φακές, τα μπιζέλια, τον αρακά, τα κρεμμύδια, τα αμύγδαλα, τα δαμάσκηνα, τα πορτοκάλια, τα μήλα, τα αχλάδια και άλλα. Οι φυτικές ίνες καθυστερούν την απορρόφηση της γλυκόζης και μειώνουν την απορρόφηση των λιπών.

Η ΑΣΚΗΣΗ

Επιβάλλεται βάδισμα τουλάχιστον 20 χιλιομέτρων την εβδομάδα με ρυθμό περίπου 5 χιλιομέτρων την ώρα, διαιρεμένων σε 3 τουλάχιστον φορές.

Η ΑΠΩΛΕΙΑ ΣΩΜΑΤΙΚΟΥ ΒΑΡΟΥΣ

Επιβάλλεται η απώλεια τουλάχιστον του 7% του βάρους, στον υπέρβαρο

ΤΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ ΚΡΕΑΣ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ

superman — Tue, 27 Oct 2015 13:40:28 +0000

Χθές, 26 Οκτωβρίου, στο περιοδικό Lancet (Oncology), 22 επιστήμονες από 10 χώρες δημοσίευσαν ότι το επεξεργασμένο κρέας όπως και το κόκκινο κρέας που ψήνεται σε ψηλές θερμοκρασίες, αποκτούν καρκινογόνες ουσίες που αυξάνουν τον κίνδυνο του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Επεξεργασμένο κρέας εννοούν οποιοδήποτε είδος κρέατος που μετατρέπεται με την διαδικασία καπνίσματος ή αλατίσματος ή προσθήκης ζάχαρης ή προσθήκης νιτρώδους άλατος ή ζύμωσης ή οποιουδήποτε άλλου τρόπου, για λόγους συντήρησης ή προσθήκης αρώματος.

Κόκκινο κρέας εννοούν το μοσχάρι και οποιοδήποτε κρέας είναι κόκκινο και επιπλέον το χοιρινό.

Ψήσιμο σε ψηλές θερμοκρασίες εννοούν κυρίως το τηγάνισμα σε ψηλή θερμοκρασία, το ψήσιμο στην σχάρα και στα κάρβουνα.

Οι καρκινογόνες ουσίες που δημιουργούνται, είναι οι αρωματικοί πολυκυκλικοί υδρογονάνθρακες (PAH), οι νιτρώδεις ενώσεις (NOC) και οι ετεροκυκλικές αρωματικές αμίνες (HAA).

Οι ειδικοί έφτασαν σε αυτά τα συμπεράσματα αφού ανέλυσαν περισσότερες από 800 επιδημιολογικές μελέτες από πολλές διαφορετικές χώρες.

Στη δημοσίευση, αναφέρουν ότι κατανάλωση πάνω από 100 γραμμαρίων κόκκινου κρέατος ημερησίως ή πάνω από 50 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος ημερησίως αυξάνει κυρίως τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου κατά 17-18%.

Επίσης βρήκαν ότι από το κόκκινο κρέας αυξανόταν επιπλέον ο κίνδυνος για καρκίνο του παγκρέατος και του προστάτη και από το επεξεργασμένο κρέας αυξανόταν επιπλέον ο κίνδυνος για καρκίνο του στομάχου.

Συμπερασματικά αναφέρουν ότι για τον άνθρωπο το επεξεργασμένο κρέας είναι καρκινογόνο και το κόκκινο κρέας είναι πιθανώς καρκινογόνο.

http://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(15)00444-1/fulltext

ΚΑΛΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ ΓΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΥΓΕΙΑ

superman — Tue, 20 Oct 2015 07:36:50 +0000

Πρόσφατα η DGAC (Αμερικανική Συμβουλευτική Επιτροπή Οδηγιών για την Διατροφή) συνιστά για καλύτερη υγεία:

1) Αυξημένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής αλέσεως, οσπρίων, ξηρών καρπών (άψητων και ανάλατων), γάλακτος και γιαουρτιού με μηδέν ή λίγα λιπαρά και επίσης θαλασσινών.

2) Κατανάλωση ελαιολάδου και επιπλέον, χωρίς να επιβάλλεται με το ζόρι και μικρή κατανάλωση οινοπνευματωδών (π.χ. μέχρι 3 ποτηράκια κρασί για τον άντρα και μέχρι 1.5 για την γυναίκα).

3) Επιτρέπει την μικρή μόνο κατανάλωση τυριών, όπως και ελάχιστη μόνο κατανάλωση του κόκκινου και του επεξεργασμένου κρέατος.

4) Συνιστά την αποφυγή φαγητών και ποτών με προσθήκη ζάχαρης. Άλλες γλυκαντικές ουσίες όπως η Στέβια, η Σακχαρίνη, η Ασπαρτάμη επιτρέπονται ελεύθερα πλέον.

(Πρόσφατα δημοσιεύθηκε στο καρδιολογικό περιοδικό JACC ένα άρθρο, για τις βλάβες που προκαλεί στην υγεία, δηλαδή σ. διαβήτη, παχυσαρκία και καρδιαγγειακά, η ζάχαρη των αναψυκτικών. http://content.onlinejacc.org/article.aspx?articleid=2445331).

5) Απαγορεύει τα τρανς λιπαρά (υδρογονωμένα λάδια) και τα κεκορεσμένα λιπαρά.

6) Το Νάτριο επιτρέπεται μόνο μέχρι 1.5 γραμμάριο την ημέρα.

http://health.gov/dietaryguidelines/2015-scientific-report/

ΤΑ ΛΙΠΑΡΑ

Όσον αφορά τα λιπαρά στην διατροφή μας, περισσότερο ένοχη από την κατανάλωση χοληστερίνης, για την δημιουργία στεφανιαίας νόσου είναι η κατανάλωση κεκορεσμένων και trans λιπαρών, από τα οποία το συκώτι μας παράγει αυξημένη ποσότητα χοληστερίνης.

Θα πρέπει λοιπόν να μειωθεί η πρόσληψη χοληστερίνης, κεκορεσμένων λιπαρών οξέων και Trans λιπαρών.

ΤΑ ΚΕΚΟΡΕΣΜΕΝΑ ΛΙΠΑΡΑ

Όσον αφορά τα κεκορεσμένα λιπαρά, αυτά πρέπει να προσφέρουν λιγότερο από το 7% των καθημερινών θερμίδων. Δηλαδή αν κάποιος πρέπει να προσλαμβάνει 2000 θερμίδες ημερησίως, λιγότερες από 140 από αυτές μπορούν να είναι από κεκορεσμένα λιπαρά, που αντιστοιχούν σε λιγότερο από 16 (!) γραμμάρια. Τα κεκορεσμένα υπάρχουν στο μοσχάρι, αρνί, χοιρινό, κατσίκι, πουλερικά με την πέτσα, τυρί και υπόλοιπα πλήρη γαλακτοκομικά, βούτυρο, κρέμα γάλακτος κλπ.

Η ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Η ποσότητα της χοληστερίνης που επιτρέπεται είναι μέχρι 300 mg/ημέρα. Πηγές χοληστερίνης είναι τα ζωικά τρόφιμα. Πρέπει να αποφεύγονται οι κρόκοι των αυγών, τα τυριά, τα πλήρη γαλακτοκομικά, το χοιρινό, το αρνί, τα εντόσθια και ιδίως το μυαλό, τα αλλαντικά, τα γλυκά που περιέχουν βούτυρο, κρέμα γάλακτος και άλλα. Πληροφορίες για την ύπαρξη χοληστερίνης στα φαγητά υπάρχουν στην διεύθυνση http://ndb.nal.usda.gov/ndb/search/list

ΤΑ TRANS ΛΙΠΑΡΑ

Τα Trans λιπαρά οξέα είναι κυρίως τα υδρογονωμένα λάδια (π.χ. στερεοποιημένη μαργαρίνη- η υγρή μαργαρίνη περιέχει λιγότερα Trans). Αυτά πρέπει να αποφεύγονται τελείως. Να σημειωθεί ότι πολλά φαγάδικα χρησιμοποιούν, δυστυχώς, για τηγάνισμα αυτά τα λιπαρά οξέα. Επίσης πρέπει να ελέγχουμε τις ετικέτες των έτοιμων τροφίμων, και να διαλέγουμε όσα αναγράφουν ότι περιέχουν “0” trans λιπαρά οξέα και “0” υδρογονωμένα λάδια.

ΤΑ ΩΜΕΓΑ-3 ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ

Τα ωμέγα-3 (ή αλλιώς n-3) λιπαρά οξέα, είναι απαραίτητα για το σώμα πολυακόρεστα λιπαρά, που προσλαμβάνονται μέσω της διατροφής και πρέπει να αυξηθεί η κατανάλωσή τους. Υπάρχουν 2 τύποι, το α-λινολενικό οξύ (ALA) και το EPA με το DHA. Ο οργανισμός μας μετατρέπει ένα μικρό μέρος του ALA στα EPA και DHA. Το ALA βρίσκεται σε φυτικά προϊόντα, όπως τον λιναρόσπορο, τα καρύδια, τα λάχανα, το φασκόμηλο, την γλιστρίδα, το μπρόκολο, τα ακτινίδια, τις φράουλες τα βατόμουρα και άλλα. Τα EPA και DHA βρίσκονται στο λίπος των λιπαρών ψαριών, τα οποία πρέπει να καταναλώνονται 2-3 φορές την εβδομάδα.

ΤΑ ΤΗΓΑΝΙΤΑ

Τα τηγανιτά φαγητά πρέπει να ελαχιστοποιηθούν γιατί περιέχουν ουσίες, τις γλυκοτοξίνες, που ευνοούν επιπλοκές ιδίως στον Σ.Διαβήτη. Το ελαιόλαδο αντέχει μερικά τηγανίσματα, τα πολυακόρεστα όμως, όπως το καλαμποκέλαιο και το σπορέλαιο, αντέχουν μόνο ένα τηγάνισμα, πριν να οξειδωθούν.

ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ

Τα αλκοολούχα ποτά επιτρέπονται μόνο σε τόση ποσότητα ώστε η καθαρή αιθυλική αλκοόλη από το κάθε είδος ποτού, να μην ξεπερνά τα 20 γραμμάρια/ημέρα για τους άντρες και τα 10 γραμμάρια/ημέρα για τις γυναίκες.

ΦΑΓΗΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΥΞΗΘΟΥΝ

Συστήνεται η λήψη φυτικών στερολών, 2 γραμμαρίων/ημέρα. Αυτές υπάρχουν στους άψητους και ανάλατους ξηρούς καρπούς, στο σουσάμι, στις ελιές, στον ηλιόσπορο κλπ.

Επίσης συστήνεται η πρόσληψη φυτικών ινών, που είναι άπεπτοι υδατάνθρακες. Η πρόσληψη τους θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 40 γραμμάρια ημερησίως, από τα οποία τα μισά πρέπει να προέρχονται από διαλυτές φυτικές ίνες. Οι τελευταίες βρίσκονται κυρίως στα φασόλια, στις φακές, τα μπιζέλια, τον αρακά, τα κρεμμύδια, τα αμύγδαλα, τα δαμάσκηνα, τα πορτοκάλια, τα μήλα, τα αχλάδια και άλλα. Οι φυτικές ίνες καθυστερούν την απορρόφηση της γλυκόζης και μειώνουν την απορρόφηση των λιπών.

Το υγιεινό πιάτο:Το πιάτο του φαγητού μας πρέπει να περιέχει ορισμένες ποσότητες από κάθε ομάδα τροφίμων. Πληροφορίες γι’ αυτό μπορούμε να δούμε στην ιστοσελίδα του Αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας. http://www.choosemyplate.gov/about

ΒΑΔΙΣΜΑ- ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ- ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ

Εκτός της καλύτερης διατροφής, επιβάλλεται και βάδισμα τουλάχιστον 15 χιλιομέτρων την εβδομάδα με ρυθμό περίπου 5 χιλιομέτρων την ώρα, διαιρεμένων σε 3 τουλάχιστον φορές και απώλεια τουλάχιστον του 7% του βάρους, στον υπέρβαρο.

Επιπλέον μην ξεχνούμε την αισιοδοξία, το γέλιο, γιατί όχι και το καλαμπούρι, το τραγούδι, τον χορό και ότι προσφέρει χαρά στην ψυχή μας.
Αυτά τα λίγα για καλύτερη υγεία !!

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΜΗ ΑΜΥΛΩΔΗ ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΓΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΥΓΕΙΑ

superman — Sun, 27 Sep 2015 08:27:49 +0000

Μια πρόσφατη δημοσίευση, αναφέρει ότι όταν τρώμε περισσότερα φρούτα και λαχανικά με πολλές φυτικές ίνες και χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο, μπορούμε να διατηρήσουμε ή ενδεχομένως και να χάσουμε βάρος μακροχρόνια. http://journals.plos.org/plosmedicine/article?id=10.1371/journal.pmed.1001878

Η μελέτη αφορούσε περισσότερους από 130.000 Αμερικανούς, χωρίς χρόνιες παθήσεις, που παρακολουθήθηκαν μέχρι και 24 χρόνια, από το 1986 ως το 2010.

*Τα φρούτα που προτιμούνται είναι κυρίως τα μήλα, τα αχλάδια, τα πορτοκάλια, οι φράουλες, τα βερίκοκα, τα δαμάσκηνα και τα μούρα. Τα φρούτα υπερείχαν στο χάσιμο βάρους συγκριτικά με τα λαχανικά.

*Τα λαχανικά που συστήνονται είναι τα μη αμυλώδη, όπως το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το λάχανο και άλλα.

Υπ’ όψιν ότι τα ανωτέρω λαχανικά και φρούτα επιπλέον μειώνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, την επίπτωση Σ. διαβήτη και την πιθανότητα καρκίνου του παχέως εντέρου.

Οπωσδήποτε όμως και τα αμυλώδη λαχανικά (π.χ. πατάτες, αρακάς, αραβόσιτος) χρειάζονται στην διατροφή μας λόγω του καλίου και των βιταμινών που περιέχουν, ακόμη και αν δεν συμβάλλουν στο χάσιμο κιλών.

Σημασία για το σωματικό βάρους έχουν βεβαίως η ποσότητα των θερμίδων που προσλαμβάνονται με την τροφή και η ποσότητα των θερμίδων που σπαταλούνται με τις καθημερινές ασχολίες και την άσκηση.

Οι θερμίδες που χρειάζονται ημερησίως όσοι άντρες ασκούνται λίγο, είναι περίπου 2300 αν είναι 30 ως 50 ετών και 2100 αν είναι πάνω από 50 ετών. Οι αντίστοιχες θερμίδες για τις γυναίκες είναι περίπου 1800 και 1600.

*Για να χάσει κάποιος βάρος πρέπει οι θερμίδες που προσλαμβάνει με τα φαγητά και τα ποτά να είναι λιγότερες από αυτές που σπαταλά με την άσκηση (για να εξαναγκασθεί το σώμα να πάρει τις θερμίδες που του λείπουν, από το λίπος του).

Όσον αφορά τις φυτικές ίνες: Η πρόσληψη φυτικών ινών, που είναι άπεπτοι υδατάνθρακες, θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 40 γραμμάρια ημερησίως, από τις οποίες οι μισές πρέπει να είναι διαλυτές. Οι τελευταίες βρίσκονται κυρίως στα φασόλια, στις φακές, τα μπιζέλια, τον αρακά, τα κρεμμύδια, τα αμύγδαλα, τα δαμάσκηνα, τα πορτοκάλια, τα μήλα, τα αχλάδια και άλλα. Οι φυτικές ίνες καθυστερούν την απορρόφηση της γλυκόζης και μειώνουν την απορρόφηση των λιπών.

Όσον αφορά το γλυκαιμικό φορτίο, αυτό είναι το γινόμενο της ποσότητας των υδατανθράκων (χωρίς να υπολογίζονται οι φυτικές ίνες) στο φρούτο ή το λαχανικό επί τον γλυκαιμικό δείκτη αυτού του φρούτου ή λαχανικού (διά 100).

Μεγαλύτερης σημασίας είναι η ποσότητα των υδατανθράκων στα τρόφιμα, αλλά πρέπει να ελέγχεται και ο γλυκαιμικός δείκτης του κάθε τροφίμου, δηλαδή πόσο γρήγορα αυξάνει την γλυκόζη στο αίμα, 2 περίπου ώρες μετά την κατανάλωσή του. Τα τρόφιμα με ψηλό γλυκαιμικό δείκτη προκαλούν ψηλότερη μεταγευματική υπεργλυκαιμία και ευκολότερη εξάντληση των β κυττάρων του παγκρέατος που παράγουν την ινσουλίνη.

Ότι έχει γλυκαιμικό δείκτη μεγαλύτερο από 70 πρέπει να καταναλώνεται αραιά και σε μικρές ποσότητες. Γλυκαιμικό δείκτη πάνω από 70 έχουν το ψωμί, (εκτός ορισμένων ειδικών ψωμιών), τα cornflakes, το popcorn, οι πατάτες, το καρπούζι, το πεπόνι, το άσπρο ρύζι, το μέλι, η γλυκοκολοκύθα και άλλα. Γλυκαμικό δείκτη 100 έχει η καθαρή γλυκόζη.

Πάντα σε ένα τρόφιμο, πέρα από τους υδατάνθρακες του, πρέπει να συνυπολογίζουμε και τις θερμίδες που προέρχονται από τα λίπη και τις πρωτεΐνες που περιέχει αυτό. Για παράδειγμα οι ξηροί καρποί έχουν χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο, περιέχουν όμως αρκετό λάδι (χρήσιμο πάντως), που αυξάνει πολύ τις θερμίδες τους. Αν οι θερμίδες ενός τροφίμου είναι πολλές αυτό πρέπει να τρώγεται σε μειωμένες ποσότητες.

ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

Πρόσφατα η DGAC (Αμερικανική Συμβουλευτική Επιτροπή Οδηγιών για την Διατροφή) συνιστά για καλύτερη υγεία:

1) Αυξημένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής αλέσεως, οσπρίων, ξηρών καρπών (άψητων και ανάλατων), γάλακτος και γιαουρτιού με μηδέν ή λίγα λιπαρά και επίσης θαλασσινών.

2) Μικρή κατανάλωση ελαιολάδου και επιπλέον, χωρίς να επιβάλλεται με το ζόρι και μικρή κατανάλωση οινοπνευματωδών (π.χ. μέχρι 3 ποτηράκια κρασί για τον άντρα και μέχρι 2 για την γυναίκα).

3) Επιτρέπει την μικρή μόνο κατανάλωση τυριών, όπως και χαμηλή μόνο κατανάλωση του κόκκινου και του επεξεργασμένου κρέατος.

5) Απαγορεύει τα τρανς λιπαρά (υδρογονωμένα λάδια) και τα κεκορεσμένα λιπαρά.

6) Το Νάτριο επιτρέπεται μόνο μέχρι 1.5 γραμμάριο την ημέρα.

http://health.gov/dietaryguidelines/2015-scientific-report/

Για καλύτερη Υγεία πρέπει να προσέχουμε τι και πόσο τρώμε και επιπλέον να περπατούμε τουλάχιστον 15 χιλιόμετρα την εβδομάδα.

*Το πιάτο του φαγητού μας πρέπει να περιέχει ορισμένες ποσότητες από κάθε ομάδα τροφίμων. Πληροφορίες γι’ αυτό μπορούμε να δούμε στην ιστοσελίδα του Αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας. http://www.choosemyplate.gov/about

Γενικά τρώμε λιγότερο, ποιοτικότερα και βαδίζουμε περισσότερο.