'Αρθρο

Επιτρέπεται η μερική ή ολική αναδημοσίευση άρθρων και ενημερώσεων της ιστοσελίδας αρκεί να αναφέρεται η πηγή τους.

Η ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΙΝΗ α ή Lp (a)

Η ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΙΝΗ α ή Lp (a)

Η Lp (a) είναι μια μορφή λιποπρωτείνης που μοιάζει με την LDL χοληστερίνη, προκαλεί αθηρωμάτωση σαν αυτήν και επιπλέον προκαλεί υπερπηκτικότητα του αίματος.

Είναι ένας ακόμη παράγοντας κινδύνου αθηροσκλήρωσης (δημιουργίας εμφράγματος – εγκεφαλικού) και επιπλέον συνδέεται με την εκφυλιστική στένωση της αορτικής βαλβίδας.

Αυτή είναι αυξημένη κληρονομικά στο 20% των ανθρώπων και δυστυχώς δεν μειώνεται με δίαιτα, άσκηση και επηρεάζεται ελάχιστα, προς το παρόν, από φάρμακα.

ΛΙΓΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΗΣ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ

Τα εμφράγματα και η τεράστια πλειοψηφία των εγκεφαλικών οφείλονται στη δημιουργία ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΤΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ και στην θρόμβωση πάνω σ’ αυτές, που ακολουθεί σε επόμενη φάση.

Τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά αποτελούν την πρώτη και τρίτη αιτία θανάτου αντίστοιχα.

Συνεπώς πρέπει να εμποδιστεί η δημιουργία αθηροσκληρωτικών πλακών. Τη δημιουργία των πλακών ευνοούν ορισμένοι ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ.

Αυτοί είναι:

α) Το ΚΑΠΝΙΣΜΑ.

β) Η αυξημένη LDL (κακή) χοληστερίνη. Η ανώτερη επιτρεπόμενη φυσιολογική τιμή της δεν ίδια είναι για όλους.

γ) Η μειωμένη HDL (καλή) χοληστερίνη. Δηλαδή η μικρότερη από 40 mg/dL για τον άντρα, και η μικρότερη από 50 mg/dL για τη γυναίκα. Αντίθετα, αν η HDL είναι μεγαλύτερη από 60 mg/dL, υπάρχει σχετική προστασία.

δ) Αν η Αρτηριακή πίεση μεγαλύτερη από 140/90 mm Hg (ή λήψη αντι-υπερτασικής θεραπείας).

ε) Η ύπαρξη Σ. Διαβήτη.

ζ) Η Ηλικία του άντρα πάνω από 45 ετών, της γυναίκας πάνω από 55 ετών.

Οι γυναίκες προστατεύονται μερικώς, για όσο έχουν έμμηνο ρύση, από τις ορμόνες του γυναικείου φύλου.

η) Κληρονομικότητα (ύπαρξη εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου στον πατέρα ή τον αδελφό σε ηλικία μικρότερη των 55 ετών είτε στην μητέρα ή την αδελφή σε ηλικία μικρότερη των 65 ετών).

Παρ’ όλο που στην προηγούμενη λίστα δεν υπάρχει η παχυσαρκία, η υγιεινή διατροφή και η καθιστική ζωή, αυτές θεωρούνται καταστάσεις που πρέπει να διορθωθούν επειγόντως.

ινφ esps-Pub-10.4330-v6-i9-WJC-6-929-g001

 

ΕΝΑΣ ΑΚΟΜΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗΣ

Όμως, επιπλέον υπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου για δημιουργία αθηροσκλήρωσης, όπως η Λιποπρωτείνη a ή Lp(a).

Επιδημιολογικές και γενετικές μελέτες έδειξαν ότι τα αυξημένα επίπεδα Lp(a), ιδίως πάνω από 50 mg/dL, είναι ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για τις Καρδιαγγειακές παθήσεις.

Επιθυμητή τιμή της Lp (a) είναι η < 30mg/dL. 

Όταν η τιμή της Lp (a) είναι περισσότερο από 50 mg/dL υπολογίζεται ότι αυξάνεται ο κίνδυνος εμφράγματος κατά 2-3 φορές. Επίσης έχει κάποιο ρόλο στη ρήξη της αθηρωματικής πλάκας. Σε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο η τιμή της προβλέπει τον κίνδυνο καρδιακού θανάτου.

Αυτή ίσως είναι η συχνότερη γενετική δυσλιπιδαιμία (βρίσκεται στο 20% των ανθρώπων παγκοσμίως).

Η τιμή της Lp(a) καθορίζεται γενετικά και επηρεάζεται ελάχιστα από το περιβάλλον (π.χ. φαγητό).

Η δομή και η πυκνότητα της είναι παρόμοια της LDL χοληστερίνης και περιέχει εκτός της χοληστερίνης και οξειδωμένα φοσφολιπίδια (OxPLs) , αλλά και μια μοναδική πρωτείνη, την απολιποπρωτείνη α (Apo- a) που μοιάζει με το πλασμινογόνο.

Η  Lp (a) προκαλεί και αθηροσκλήρωση (εισχωρεί κάτω από το ενδοθήλιο των αρτηριών, όπου δημιουργείται φλεγμονή που έλκει μονοκύτταρα που μετατρέπονται σε μακροφάγα και τελικά αφρώδη κύτταρα) και επίσης αυξάνει την πηκτικότητα του αίματος (μέσω μειωμένης ινοδώλυσης).

Επίσης φαίνεται ότι βοηθά και στη δημιουργία της εκφυλιστικής στένωσης της αορτικής βαλβίδας και ίσως στη δημιουργία του ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής. 

Όταν μετρούμε άμεσα ή όταν υπολογίζουμε την LDL χοληστερίνη mg/dL με την εξίσωση του Friedwald [LDL χοληστερίνη = Ολική χοληστερίνη – ΗDL χοληστερίνη- (Τριγλυκερίδια/5)] η τιμή που βρίσκουμε είναι το άθροισμα της LDL χοληστερίνης, της ΙDL χοληστερίνης και της  Lp(a).

Αυτή πρέπει να υπολογίζεται είτε σε άτομα ή οικογένειες με πρόωρες ή ανεξήγητες καρδιαγγειακές παθήσεις είτε σε ενδιάμεσες τιμές καρδιαγγειακού κινδύνου, για κατάταξη στην χαμηλότερη ή την ψηλότερη κατηγορία κινδύνου είτε αν κάποιος υπολογιστεί ότι έχει > 5% κίνδυνο από το HeartScore.

LPA inline-graphic-15

Δυστυχώς, μέχρι τώρα δεν υπάρχει ικανοποιητική θεραπεία για τη μείωση της ψηλής  Lp (a).

Έτσι, σε ανθρώπους με ψηλή  Lp (a) πρέπει:

1) να είμαστε πιο επιθετικοί στους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου (ιδίως στη μείωση της LDL χοληστερίνης με Στατίνες),

2) να είμαστε πολύ αυστηροί στους υγιεινοδιαιτητικούς  κανόνες (διατροφή– άσκηση- απώλεια βάρους- διακοπή καπνίσματος) και

3) ίσως να χορηγήσουμε Νικοτινικό οξύ (μειώνει την Lp (a) κατά 30%). Επίσης οι αναστολείς του ενζύμου PCSK9 μειώνουν κατά 30% την Lp (a).

4) ίσως βοηθά μικρή δόση ασπιρίνης καθημερινά (π.χ. 81 mg). Μια μελέτη έδειξε μείωση (απόλυτη μείωση 2.7%) των καρδιαγγειακών συμβαμάτων στη 10ετία, σε όσες είχαν μια σπάνια μετάλλαξη στην απολιποπρωτείνη α (rs379820 ή Ile4399Met). Ένα πρόσφατο άλλο άρθρο, σχολιάζει ότι τα επεισόδια στην προηγούμενη μελέτη ήταν πολύ λίγα.

Υπ’ όψιν ότι υπό εξέλιξη βρίσκονται γονιδιακές θεραπείες (π.χ. ISIS-APO(a) Rx) που σταματούν την παραγωγή της πρωτεΐνης Apo- a στο ήπαρ, οπότε μειώνεται η Lp (a) κατά 80%.

LPA Tsimikas_et_al

Print Friendly
Μοιραστείτε το άρθρο :